Cel badania Analiza zawartości rtęci w moczu ma na celu wykrycie i kwantyfikację ekspozycji na rtęć (zarówno nieorganicznej, jak i organicznej) oraz ocenę ryzyka toksycznego działania tego pierwiastka na komórki i tkanki. Wskazania kliniczne Potencjalny kontakt z rtęcią środowiskową – spożycie ryb, owoców morza, kontakt z amalgamatem dentystycznym lub innymi źródłami metalicznymi.
Objawy sugerujące toksyczność rtęci: zaburzenia neurologiczne (drżenia, problemy z koncentracją, zmiany nastroju), zaburzenia pamięci, bóle mięśniowe. Uszkodzenia nerek, wątroby lub nieprawidłowości układu immunologicznego, które mogą mieć podłoże metalotoksykacyjne. Monitorowanie osób z autyzmem (ASD), PANS/PANDAS oraz innymi zaburzeniami neurorozwojowymi, u których podwyższony poziom rtęci może nasilać objawy kliniczne.
Kontrola skuteczności terapii chelatującej, dietetycznej lub innych interwencji mających na celu redukcję obciążenia rtęcią. Materiał i przygotowanie pacjenta Materiał: Mocz (próbka jednorazowa lub 24‑godzinny zbiór). Próbka powinna być pobrana do pojemnika wolnego od rtęci, najlepiej szklanego lub specjalnego plastikowego. Przygotowanie: Unikać spożywania ryb, owoców morza oraz produktów zawierających rtęć (np.
niektóre suplementy, kosmetyki) przez co najmniej 48 h przed pobraniem próbki. Nie używać past dentystycznych, płynów do płukania jamy ustnej ani leków zawierających związki rtęci w tym samym okresie. W przypadku zbioru 24‑godzinnego: zebrać cały mocz w ciągu jednego dnia, przechowywać w temperaturze 2‑8 °C i dostarczyć do laboratorium najpóźniej w ciągu 24 h od zakończenia zbioru.
Metoda Stężenie rtęci w moczu określa się najczęściej przy użyciu spektrometrii masowej z indukcyjnie sprzężoną plazmą (ICP‑MS) lub spektrometrii absorpcyjnej atomowej (AAS). Obie techniki charakteryzują się bardzo wysoką czułością, umożliwiając wykrycie poziomów rzędu kilku mikrogramów na litr (µg/L) lub mikrogramów na gram kreatyniny (µg/g kreatyniny) w przypadku pomiaru skorygowanego.
Interpretacja wyników Wartość ≤ 5 µg/L (lub ≤ 10 µg/L, w zależności od przyjętej normy laboratorium) uznawana jest za prawidłową i wskazuje na niskie lub brak ekspozycji. Poziomy powyżej przyjętej granicy sugerują podwyższone narażenie i wymagają dalszej diagnostyki przyczynowej oraz ewentualnego wdrożenia interwencji medycznej.