Cel badania Pomiar stężenia rozpuszczalnego receptora transferyny (sTfR) w surowicy krwi pozwala ocenić tempo produkcji czerwonych krwinek oraz rzeczywisty dostęp organizmu do żelaza. sTfR jest fragmentem błonowego receptora transferyny, uwalnianym do krwi przez komórki macierzyste erytropoezy oraz inne szybko dzielące się komórki. Wskazania kliniczne Rozpoznanie przyczyn niedokrwistości – odróżnienie niedoboru żelaza od anemii choroby przewlekłej (anemia zapalna).
Ocena zwiększonej erytropoezy w stanach fizjologicznych i patologicznych, takich jak ciąża, wzrost u małych dzieci, przebywanie na dużych wysokościach. Monitorowanie skuteczności terapii żelazem, podawania erytropoetyny, a także po przeszczepie szpiku kostnego. Ocena funkcji szpiku po chemioterapii, radioterapii lub innych zabiegach cytotoksycznych.
Wspomaganie diagnostyki zaburzeń gospodarki żelazem w chorobach autoimmunologicznych, reumatologicznych oraz w przewlekłej chorobie nerek. U pacjentów z zaburzeniami neurorozwojowymi, w tym autyzmem (ASD), PANS/PANDAS, gdzie niedobór żelaza może wpływać na funkcje poznawcze, uwagę oraz zachowanie. Ocena stanu żelaza u osób starszych oraz w stanach przewlekłego niedoboru, które mogą wpływać na zdolności poznawcze.
Przygotowanie pacjenta Do badania pobiera się krew żylna w warunkach spoczynkowych. Nie wymaga specjalnej diety ani długotrwałego wstrzymywania leków. Wskazane jest odstawienie suplementów żelaza na co najmniej 24 h przed pobraniem, jeśli lekarz nie zaleci inaczej. Materiał Krew żylna – 2 – 3 ml, pobrana do probówki z odpowiednim antykoagulantem (najczęściej EDTA) lub do probówki bez antykoagulantu, w zależności od przyjętej metody analitycznej.
Metoda Stężenie sTfR oznacza się najczęściej metodą immunologiczną, taką jak test immunoenzymatyczny (ELISA) lub immunochemiluminometryczny (ICMA). Test jest standaryzowany i posiada wewnętrzne oraz zewnętrzne kontrole jakości.
Interpretacja wyników Norma – wartości referencyjne zależą od płci i wieku: Kobiety: 1,9 – 4,4 mg/l Mężczyźni: 2,2 – 5,0 mg/l Dzieci (0‑5 lat): 1,5 – 4,0 mg/l (wartości mogą się różnić w zależności od laboratorium) Podwyższone sTfR – wskazuje na zwiększone zapotrzebowanie na żelazo lub intensywną erytropoezę: Niedobór żelaza (anemia mikrocytarna) Utrata krwi, ciąża, szybki wzrost u dzieci Stany zwiększonej produkcji czerwonych krwinek (np.