Cel badania Badanie mierzy poziom rozpuszczalnego receptora transferyny (sTfR) w surowicy krwi żylnej. sTfR jest fragmentem błonowego receptora transferyny, który uwalniany jest do krwiobiegu w proporcji do liczby i aktywności komórek erytropoezy. Analiza tego wskaźnika umożliwia ocenę dostępności żelaza w organizmie oraz szybkości produkcji czerwonych krwinek.
Wskazania kliniczne Diagnostyka i różnicowanie przyczyn anemii: niedobór żelaza vs anemia chorób przewlekłych (ICD‑O28 i inne). Monitorowanie terapii żelazem oraz leczenia stymulującego erytropoezę. Ocena zaburzeń gospodarki żelazem u pacjentów z chorobami neuro‑rozwojowymi, w tym autyzmem (ASD), PANS/PANDAS. Badanie przy podejrzeniu niewydolności szpiku kostnego, hemolizy lub zwiększonego zapotrzebowania na żelazo (np.
Wspomaganie oceny stanu odżywienia żelazem u dzieci i młodzieży. Metoda Stężenie sTfR określa się metodą immunologicznego testu immunoenzymatycznego (ELISA) lub immunochemiluminescencji. Próbka – surowica pobrana z krwi żylnej – jest poddawana wiązaniu z przeciwciałami monoklonalnymi skierowanymi przeciwko sTfR, a wynik jest wyrażany w ng/ml lub µg/l. Interpretacja wyników Wartość prawidłowa – zależy od laboratorium, najczęściej 2,0‑5,0 µg/l.
Podwyższone sTfR – wskazuje na zwiększoną erytropoezę lub niedobór żelaza (np. w anemii z niedoboru żelaza, w ciąży, w chorobach hemolitycznych). Obniżone sTfR – może wystąpić w anemii chorób przewlekłych, w niewydolności szpiku kostnego lub przy nadmiernym podawaniu żelaza. W połączeniu z ferrytyną, wskaźnik sTfR/ferrytina zwiększa precyzję różnicowania anemii z niedoboru żelaza od anemii zapalnej. Przygotowanie pacjenta Próbka pobierana jest z żyły w warunkach standardowych.
Nie wymaga postu, jednak zaleca się unikanie intensywnej aktywności fizycznej oraz suplementacji żelaza w ciągu 24 h przed pobraniem, aby nie zakłócić wyniku. Znaczenie w diagnostyce zaburzeń neurorozwojowych W badaniach nad ASD i innymi zaburzeniami neurorozwojowymi wykazano związek pomiędzy zaburzeniami metabolizmu żelaza a objawami neurobehawioralnymi. Podwyższone zapotrzebowanie na żelazo w okresie wczesnego rozwoju mózgu może wpływać na funkcje poznawcze i zachowanie.
Pomiar sTfR pozwala ocenić, czy niedobory żelaza mogą przyczyniać się do nasilenia objawów i czy interwencja żelazowa jest wskazana. Ograniczenia i czynniki zakłócające Wysoki poziom hemoglobiny lub intensywna stymulacja erytropoezy (np. po podaniu erytropoetyny) może podwyższyć sTfR niezależnie od zapasów żelaza. Stany zapalne nie wpływają znacząco na sTfR, co czyni go przydatnym w połączeniu z ferrytyną w warunkach zapalnych.