Cel badania Badanie ma na celu wykrycie obecności wybranych rozpuszczalników organicznych (takich jak benzen, toluen, ksylen, etylobenzen, chloroform) w próbce krwi. Jest to test jakościowy, który potwierdza ekspozycję na te związki oraz pomaga w diagnozie zatrucia lub długotrwałego narażenia. Wskazania kliniczne Objawy ostrego zatrucia rozpuszczalnikami (np. zawroty głowy, nudności, ból głowy, zaburzenia świadomości).
Przewlekłe narażenie zawodowe (praca w przemyśle chemicznym, farbiarskim, lakierniczym, drukarskim). Ocena czynników środowiskowych w kontekście zaburzeń neurorozwojowych, w tym autyzmu (ASD), PANS/PANDAS oraz innych zaburzeń rozwojowych. Badania kontrolne po udzieleniu pomocy medycznej w przypadkach podejrzenia toksykacji. Wspomaganie diagnostyki różnicowej w przypadkach objawów neurologicznych nie wyjaśnionych innymi badaniami.
Materiał biologiczny Próbka krwi pobrana do probówki z heparyną (Krew heparynowa). Heparyna zapobiega krzepnięciu, co jest niezbędne do uzyskania wiarygodnego wyniku w testach jakościowych. Metoda Test opiera się na technikach chromatograficznych (GC‑MS – chromatografia gazowa ze spektrometrią mas) lub spektroskopowych (FT‑IR, UV‑Vis) umożliwiających identyfikację charakterystycznych sygnałów chemicznych rozpuszczalników.
Procedura obejmuje: Ekstrakcję rozpuszczalników z osocza przy użyciu odpowiednich rozpuszczalników pomocniczych. Koncentrację wyciągu i wprowadzenie do aparatu analitycznego. Porównanie uzyskanych wzorców spektralnych lub masowych z bazą referencyjną. Interpretacja wyników Negatywny wynik – brak wykrywalnych ilości rozpuszczalników w próbce; nie wyklucza jednak niskich stężeń poniżej progu wykrywalności.
Pozytywny wynik – potwierdzenie obecności jednego lub kilku badanych rozpuszczalników. Wynik powinien być skorelowany z historią kliniczną, poziomem narażenia oraz objawami pacjenta. Przygotowanie pacjenta Przed pobraniem krwi należy: Unikać spożywania posiłków i napojów (w tym alkoholu) na co najmniej 8 godzin przed pobraniem, aby zminimalizować ryzyko zanieczyszczenia próbki.
Zapewnić, że pacjent nie przyjmował w ciągu ostatnich 24 godzin substancji chemicznych, które mogłyby interferować z badaniem (np. rozpuszczalniki stosowane w domu). Wykonać pobranie krwi w warunkach sterylnych, używając probówek z heparyną. Powiązania z innymi badaniami W przypadku pozytywnego wyniku warto rozważyć dodatkowe testy, takie jak: Badanie stężenia metabolitów rozpuszczalników w moczu (np.