Cel badania Rozmaz krwi obwodowej ma na celu szczegółową ocenę morfologii elementów krwi – czerwonych krwinek, białych krwinek oraz płytek – przy użyciu mikroskopii świetlnej. Analiza pozwala wykryć zmiany strukturalne i liczebne, które mogą świadczyć o chorobach hematologicznych, stanach zapalnych, zaburzeniach immunologicznych oraz o ewentualnych skutkach ubocznych terapii.
Wskazania kliniczne Podejrzenie anemii (niedobór żelaza, witaminy B12, kwasu foliowego) oraz potrzeba określenia typu anemii. Objawy infekcji bakteryjnej, wirusowej, pasożytniczej lub stany gorączkowe. Monitorowanie pacjentów z chorobami autoimmunologicznymi, immunodeficjencją lub po przeszczepach. Rozpoznanie i kontrola stanów przednowotworowych szpiku, w tym białaczki i mielodysplazji. Ocena nieprawidłowości płytek krwi w kontekście zaburzeń krzepnięcia.
W kontekście zaburzeń neurorozwojowych (ASD, PANS/PANDAS) – identyfikacja ewentualnych zaburzeń immunologicznych lub anemii, które mogą nasilać objawy neurobehawioralne. Materiał biologiczny i przygotowanie pacjenta Do badania pobiera się 2‑3 ml pełnej krwi żylnej, najczęściej do probówki z antykoagulantem EDTA. Próbka powinna być dostarczona do laboratorium w ciągu 2‑4 godzin od pobrania.
Nie wymaga specjalnej diety, jednak zaleca się: Unikanie intensywnego wysiłku fizycznego w dniu pobrania. Informowanie laboratorium o przyjmowanych lekach wpływających na morfologię krwi (np. antykoagulanty, sterydy, leki immunosupresyjne). Zapewnienie dziecku komfortu i spokoju podczas pobierania krwi. Metoda laboratoryjna Na przygotowanej próbce tworzy się cienki preparat, który barwi się metodą Wrighta‑Giemsa.
Następnie preparat ogląda się pod mikroskopem świetlnym przy powiększeniu 1000× z użyciem obiektywu olejowego. Analizowane są trzy główne grupy komórek: Erytrocyty – ocena wielkości (mikro‑, normocytoza, makrocytoza), kształtu, barwienia, obecności inkluzji (np. ciałka bazofilne, włączenia żelaza). Leukocyty – różnicowanie (neutrofile, limfocyty, monocyty, eozynofile, bazofile), identyfikacja komórek atypowych, blastów oraz ocena aktywacji.
Płytki – liczba, wielkość, obecność agregatów, morfologia (np. agranulacja, nieprawidłowe ziarnistości). Wyniki rozmazu są porównywane z normami laboratoryjnymi oraz z wynikami pełnej morfologii (CBC) i ewentualnych dodatkowych badań (np. ferrytyna, CRP, panel immunologiczny). Interpretacja wyników Interpretację wykonuje lekarz hematolog lub specjalista kliniczny, uwzględniając historię choroby i inne dostępne badania.