Cel badania Proteinogram (elektroforeza białek w surowicy) ma na celu ilościową i jakościową ocenę pięciu głównych frakcji białek serum: albuminy, α1‑, α2‑, β‑ oraz γ‑globulin. Analiza ta pozwala wykryć zaburzenia równowagi białkowej, które mogą świadczyć o chorobach wątroby, nerek, układu immunologicznego, a także o stanach zapalnych i zaburzeniach odżywienia. Wskazania kliniczne Podejrzenie zaburzeń gospodarki białkowej (hipo‑ lub hiperalbuminemia, zmiany w globulinach).
Choroby wątroby (zapalenie, marskość, niewydolność). Choroby nerek (zespół nerczycowy, nefropatia). Stany zapalne i infekcje (podwyższone γ‑globuliny, białko C‑reaktywne). toczeń, reumatoidalne zapalenie stawów). Ocena stanu odżywienia oraz przewlekłej niewydolności organizmu. Monitorowanie przebiegu i leczenia chorób układu immunologicznego.
W kontekście zaburzeń neurorozwojowych (ASD, PANS/PANDAS) – pomoc w identyfikacji dysregulacji immunologicznej, która może wpływać na objawy neurologiczne. Materiał i przygotowanie pacjenta Do badania pobiera się 5‑10 ml krwi żylnej, z której po odwirowaniu uzyskuje się surowicę. Nie jest wymagana specjalna diety przed pobraniem, jednak zaleca się unikanie intensywnego wysiłku fizycznego oraz spożycia alkoholu w dniu pobrania.
Próbka powinna być wolna od hemolizy i przechowywana w temperaturze 2‑8 °C, a analiza powinna zostać wykonana w ciągu 24 h od pobrania. Metoda Elektroforeza białek odbywa się w żelu agarozowym lub poliakrylamidowym. Po nałożeniu surowicy na żel i przyłożeniu stałego pola elektrycznego białka rozdzielają się zgodnie z ładunkiem i masą cząsteczkową, tworząc charakterystyczne pasma. Po zakończeniu migracji pasma są wizualizowane (np.
metodą barwienia Coomassie) i analizowane densytometrycznie, co pozwala wyznaczyć procentowy udział oraz stężenie każdej frakcji. Interpretacja wyników Normy (w % całkowitej ilości białka) przyjmuje się następująco: Albuminy – 55‑65 % (norma: 3,5‑5,0 g/dl). α1‑globuliny – 2‑4 % (0,2‑0,4 g/dl). α2‑globuliny – 7‑13 % (0,6‑1,2 g/dl). β‑globuliny – 7‑13 % (0,6‑1,2 g/dl). γ‑globuliny – 10‑15 % (0,8‑1,6 g/dl).
Odchylenia od normy mogą wskazywać na: Obniżona albumina – niewydolność wątroby, utrata białka w przewodzie pokarmowym, stan zapalny, niewydolność nerek. Zwiększone α1‑globuliny – ostre fazy reakcji zapalnej, urazy, nowotwory. Zwiększone α2‑globuliny – przewlekłe stany zapalne, choroby nerek, niektóre nowotwory. Podwyższone β‑globuliny – dyslipidemia, choroby wątrobowe, niektóre zespoły nefrotyczne.