Cel badania Test PTH intact (kod ICD: IPTH) służy do precyzyjnego oznaczenia w surowicy całkowicie aktywnej cząsteczki parathormonu (intact PTH). Wynik pozwala ocenić, czy przytarczyce pracują prawidłowo oraz czy mechanizmy regulujące poziom wapnia i fosforanu są zachowane. Wskazania kliniczne Podejrzenie pierwotnej nadczynności przytarczyc (np. gruczolak przytarczyc) lub wtórnej nadczynności w przebiegu przewlekłej niewydolności nerek, niedoboru witaminy D.
Hipokaliemia przytarczycowa po operacji tarczycy, w przebiegu zespołów autoimmunologicznych (np. APECED) lub wrodzonych wadach przytarczyc. Ocena przyczyn nieprawidłowego poziomu wapnia – zarówno hiperkalcemii, jak i hipokalcemii – w tym kamica nerkowa, osteoporoza, choroby metaboliczne kości. Monitorowanie terapii witaminą D, suplementacji wapnia oraz leków wpływających na gospodarkę wapniowo‑fosforanową (bisfosfoniany, diuretyki, leki przeciwpadaczkowe).
Kontrola stanu mineralnego u pacjentów z zaburzeniami neurorozwojowymi, w szczególności u osób z autyzmem, u których często obserwuje się nieprawidłowości w metabolizmie wapnia i witaminy D. Ocena funkcji przytarczyc po parathyroidektomii, w przebiegu chorób sarkoidozy, nowotworów produkujących PTH‑rP (białko związane z parathormonem). Przygotowanie pacjenta Próbka pobierana jest z żyły w stanie spoczynku, najlepiej rano po nocnym odpoczynku.
Unika się przyjmowania suplementów wapnia, witaminy D oraz leków wpływających na gospodarkę wapniowo‑fosforanową (np. bisfosfoniany, diuretyki) przez co najmniej 8‑12 h przed pobraniem. Jeśli badanie jest częścią panelu biochemicznego, zaleca się post przez minimum 2 h. Należy poinformować laboratorium o aktualnie przyjmowanych lekach, w tym o lekach przeciwpadaczkowych i hormonach.
Po pobraniu próbkę należy przechowywać w temperaturze 2‑8 °C i dostarczyć do laboratorium w ciągu 4 h, aby zapobiec degradacji hormonu. Materiał biologiczny Do oznaczenia używa się 2‑3 ml krwi pobranej do probówki z antykoagulantem (np. Po odwirowaniu uzyskuje się surowicę, w której przeprowadza się analizę.
Metoda W praktyce najczęściej stosuje się immunochemiluminescencję (ICMA) lub testy immunoenzymatyczne (ELISA) wykorzystujące przeciwciała monoklonalne skierowane przeciwko epitope znajdującemu się w obu końcach cząsteczki PTH. Dzięki temu wykrywana jest wyłącznie pełnowartościowa forma hormonu, a fragmenty rozkładu (PTH‑(1‑84) vs PTH‑(7‑84)) nie wprowadzają zakłóceń.