Cel badania Analiza stężenia propafenonu (kod ICD: PROPAF) w surowicy ma na celu potwierdzenie, że podawana dawka leku osiąga poziom terapeutyczny, a jednocześnie nie przekracza granic toksyczności. Wynik wspiera decyzje o ewentualnej modyfikacji schematu dawkowania. Wskazania kliniczne Rutynowe monitorowanie terapii u pacjentów z migotaniem przedsionków, częstoskurczem nadkomorowym lub innymi arytmiami, w których stosuje się propafenon.
Wyjaśnienie przyczyn niewystarczającej kontroli rytmu pomimo prawidłowego schematu podawania. Wykrycie podwyższonych stężeń zwiększających ryzyko działań niepożądanych, takich jak dyskinezy, zaburzenia przewodzenia, drżenia czy zaburzenia widzenia. Ocena interakcji lekowych, szczególnie w połączeniu z inhibitorami lub induktorami enzymu CYP2D6. Kontrola poziomu leku u pacjentów z niewydolnością wątroby, zaburzeniami metabolicznymi lub zaburzoną czynnością nerek.
W kontekście osób z ASD i innymi zaburzeniami neurorozwojowymi – monitorowanie ewentualnych arytmii sercowych, które mogą współistnieć z zaburzeniami rozwojowymi. Materiał biologiczny Surowica krwi – pobranie 2 ml żylnej krwi w stanie spoczynku, najczęściej 12 h po ostatniej dawce (próbka „trough”). Próbkę należy odwirować w ciągu 30 min od pobrania i przechowywać w temperaturze –20 °C lub niższej do momentu analizy.
Przygotowanie pacjenta Aby wynik był wiarygodny, pacjent powinien: Przestrzegać stałego schematu dawkowania (stała pora przyjmowania leku). Unikać spożycia alkoholu oraz leków wpływających na enzym CYP2D6 w dniu pobrania próbki. Nie wykonywać intensywnego wysiłku fizycznego ani stresujących czynności przed pobraniem krwi. Powiadomić laboratorium o przyjmowanych suplementach, ziołach i innych lekach.
Metoda analityczna Stężenie propafenonu określa się jedną z następujących technik: Chromatografia cieczowa sprzężona z spektrometrią mas (LC‑MS/MS) – zapewnia wysoką czułość (dolny limit wykrywalności ≈0,05 µg/ml) i precyzję. Wysokosprawna chromatografia cieczowa z detekcją UV (HPLC‑UV) – alternatywna metoda o dobrej powtarzalności.
Obie metody uwzględniają pomiar zarówno propafenonu, jak i jego aktywnego metabolitu 4‑hydroksypropafenonu, co zwiększa wiarygodność oceny farmakokinetycznej. Zakresy referencyjne i interpretacja wyników Zakres terapeutyczny (próbka trough): 0,2 – 2,0 µg/ml. Optymalny poziom zależy od indywidualnej tolerancji i konkretnego zaburzenia rytmu. Stężenie poniżej zakresu: może świadczyć o słabym wchłanianiu, przyspieszonej eliminacji (np.