Cel badania Pomiar poziomu prolaktyny w surowicy krwi służy do oceny aktywności przedniego płata przysadki mózgowej oraz do identyfikacji stanów, w których wydzielanie tego hormonu jest podwyższone (hiperprolaktynemia) lub obniżone (hipoprolaktynemia). Wynik może wskazywać na nieprawidłowości w osi podwzgórze‑przysadka, które mają znaczenie kliniczne w wielu chorobach.
Wskazania kliniczne Problemy z płodnością i zaburzenia owulacji u kobiet Nieprawidłowości w cyklu menstruacyjnym, takie jak amenorrhea czy oligomenorrhea Nieprawidłowe wydzielanie mleka (galaktoorrhea) poza okresem ciąży i karmienia Objawy hipogonadyzmu u mężczyzn, w tym zmniejszone libido i zaburzenia erekcji Podejrzenie nowotworu przysadki (prolactinoma) lub innych zmian strukturalnych w przysadce Hiperprolaktynemia wywołana lekami (np.
neuroleptyki, metoklopramid, niektóre leki przeciwdepresyjne) Monitorowanie terapii dopaminergicznej oraz leków wpływających na wydzielanie prolaktyny Ocena zaburzeń hormonalnych w kontekście zaburzeń neurorozwojowych, w tym autyzmu (ASD), gdzie dysregulacja osi podwzgórze‑przysadka może współistnieć z innymi objawami klinicznymi Materiał Do badania wykorzystuje się krew żylna pobraną z żyły obwodowej. Zaleca się pobranie 5 ml krwi do probówki zawierającej antykoagulant (np.
Próbka powinna zostać poddana centrifugacji i oddzieleniu surowicy w ciągu 2 godzin od pobrania. Przygotowanie pacjenta Próbkę pobiera się po nocnym poście trwającym 8‑10 godzin, najczęściej w godzinach porannych (07:00‑09:00), aby zminimalizować wpływ rytmu dobowego.
Pacjent powinien unikać: Intensywnego wysiłku fizycznego oraz silnego stresu w ciągu 24 h przed pobraniem Stymulantów, takich jak kofeina, nikotyna oraz alkoholu w dniu badania Stosowania leków zwiększających poziom prolaktyny (np. antypsychotyki, metoklopramid) bez uprzedniej konsultacji z lekarzem Metoda Stężenie prolaktyny określa się najczęściej metodą immunochemiluminescencji (ICMA) lub testem immunoenzymatycznym (ELISA).
Obie techniki opierają się na specyficznym wiązaniu przeciwciał z hormonem, co umożliwia precyzyjne wyznaczenie jego koncentracji w jednostkach ng/mL.