Cel badania Badanie ma na celu sprawdzenie reakcji przedniej części przysadki mózgowej na stymulację antagonisty dopaminy – metoklopramidu. Dzięki dwóm pomiarom (przed podaniem leku i po 60 min) można ustalić, czy hiperprolaktynemia ma charakter czynnościowy (nadmierna stymulacja komórek laktotropowych) czy wynika z patologii strukturalnej, takiej jak gruczolak prolactinoma.
Wskazania kliniczne nieuzasadniona hiperprolaktynemia objawiająca się zaburzeniami miesiączkowania, niepłodnością, galaktorrheą; rozpoznanie przyczyn podwyższonego poziomu prolaktyny przed wdrożeniem terapii farmakologicznej; monitorowanie skuteczności leków dopaminergicznych (np.
bromokryptyny, kabergoliny); ocena wpływu podwyższonej prolaktyny na gospodarkę węglowodanową, lipidową i metaboliczną; badanie w kontekście zaburzeń neurorozwojowych, w tym autyzmu (ASD), gdzie dysregulacja osi podwzgórze‑przysadka może mieć wpływ na zachowanie i rozwój neurologiczny. Metoda badania Materiałem biologicznym jest krew.
Test składa się z dwóch pobrań żylnej krwi: pierwsze – w momencie 0 min, przed podaniem metoklopramidu; drugie – po upływie 60 min od doustnego podania 10 mg metoklopramidu. Metoklopramid blokuje receptory dopaminowe D2, co usuwa hamujący wpływ dopaminy na wydzielanie prolaktyny i powoduje jej gwałtowny wzrost. U zdrowych osób stężenie prolaktyny rośnie 2‑do 6‑krotnie w stosunku do wartości wyjściowej.
Przygotowanie pacjenta Przed przystąpieniem do testu należy: przebywać na czczo co najmniej 8 godzin (dozwolony jedynie płyn klarowny); unikać leków wpływających na prolaktynę – estrogenów, leków przeciwpsychotycznych, innych antagonistów dopaminy – przez co najmniej 48 h przed badaniem; zabrania się intensywnego wysiłku fizycznego oraz stresu w dniu badania; przynieść własny opakowanie metoklopramidu (10 mg) lub otrzymać go w placówce medycznej; posiadać skierowanie od lekarza oraz dokument tożsamości.
Interpretacja wyników Wzrost – sugeruje obecność łagodnego gruczolaka przysadki (prolactinoma) lub zaburzenia w podwzgórzu; Wzrost 2‑6‑krotny – prawidłowa odpowiedź przysadki, wyklucza czynnościową hiperprolaktynemię; Wzrost > 6‑krotny – wskazuje na hiperprolaktynemię czynnościową, najczęściej spowodowaną przerostem komórek laktotropowych; Wartość wyjściowa podwyższona, brak dalszego wzrostu – charakterystyczna dla prolactinoma; Wartość wyjściowa niska, brak reakcji – może świadczyć o hipoprolaktynemii lub o niewłaściwym przygotowaniu pacjenta.