Cel badania Test ma na celu wykrycie w surowicy pacjenta autoantygenów charakterystycznych dla autoimmunologicznego zapalenia wątroby (AIH) oraz pierwotnego zapalenia dróg żółciowych (PBC), a także przeciwciał skierowanych przeciwko F‑aktynie (anti‑F‑actin). Dzięki jednoczesnemu oznaczeniu tych markerów możliwe jest szybkie rozróżnienie i potwierdzenie chorób autoimmunologicznych wątroby.
Wskazania kliniczne Podejrzenie autoimmunologicznego zapalenia wątroby (AIH) – podwyższona aminotransferaza, niejasna etiologia uszkodzenia wątroby. Podejrzenie pierwotnego zapalenia dróg żółciowych (PBC) – cholestaza, podwyższony poziom alkalicznej fosfatazy, swędzenie skóry. Ocena przyczyn podwyższonych enzymów wątrobowych, gdy wyniki podstawowych badań nie wyjaśniają obrazu klinicznego.
Monitorowanie odpowiedzi na leczenie immunosupresyjne w AIH lub terapię kwasami żółciowymi w PBC. Badanie w ramach szerokiej oceny autoimmunologicznej u pacjentów z zaburzeniami neurorozwojowymi, u których obserwuje się zwiększoną częstość chorób autoimmunologicznych. Materiał i przygotowanie pacjenta Do badania wymagana jest surowica pobrana z żyły w warunkach jałowych.
Zaleca się: Nie jeść ani nie pić (poza wodą) przez co najmniej 8 h przed pobraniem krwi – minimalizuje ryzyko zafałszowania wyników enzymatycznych. Unikać intensywnego wysiłku fizycznego oraz przyjmowania leków przeciwzapalnych (np. ibuprofen) w ciągu 48 h przed pobraniem, jeśli to możliwe. Wskazać pacjentowi, aby poinformował laboratorium o przyjmowanych lekach immunosupresyjnych, hormonach tarczycy oraz suplementach.
Metoda Badanie przeprowadzane jest metodą immunoblotu (Western blot) z użyciem wyselekcjonowanych antygenów: Antygeny charakterystyczne dla AIH – antygeny anty‑wątrobnicze typu LKM‑1, LC‑1, SMA (w tym anty‑F‑aktyna). Antygeny charakterystyczne dla PBC – mitochondrialny antygen M2 (AMA‑M2). Rekombinowany białko F‑aktyny, umożliwiające wykrycie przeciwciał przeciwko filamentom aktynowym (anti‑F‑actin), które są silnym wskaźnikiem AIH typu 1.
Surowica jest rozcieńczana i inkubowana z nitrocelulozową membraną pokrytą wymienionymi antygenami. Po wiązaniu specyficznych przeciwciał z próbki, wykrywa się je przy pomocy znakowanego wtórnego przeciwciała (np. przeciw‑ludzkiej immunoglobuliny G) i reakcji chemiluminescencyjnej. Wynik podawany jest jako obecność (+) lub brak (–) poszczególnych przeciwciał oraz ich intensywność (słaba/umiarkowana/mocna).