Cel badania Badanie ma na celu szybkie, jakościowe ustalenie obecności w próbce moczu metabolitów najpopularniejszych narkotyków oraz ich pochodnych. Wynik pozwala na wstępne rozpoznanie niedawnego użycia substancji psychoaktywnych i jest podstawą do dalszych działań diagnostycznych i terapeutycznych. Wskazania kliniczne Screening osób podejrzewanych o spożycie narkotyków. Monitorowanie postępów terapii odwykowej oraz skuteczności programów rehabilitacyjnych.
Ocena ryzyka narażenia na substancje psychoaktywne w kontekście zaburzeń neurorozwojowych, w tym autyzmu i innych zaburzeń rozwojowych. Wsparcie diagnostyczne przy podejrzeniu interakcji lekowo‑substancyjnych. Badanie w sytuacjach sądowych, kontrola w miejscu pracy lub w programach prewencyjnych. Materiał biologiczny Próbka: mocz (kod ICD: NARKOT). Do analizy wymagana jest świeża, nieprzetworzona próbka pobrana w warunkach sterylnych, najlepiej w ciągu 2‑4 h od oddania.
Przygotowanie pacjenta Nie ma specjalnych wymogów dietetycznych ani farmakologicznych, jednak należy: Unikać pobierania próbki bezpośrednio po użyciu środków dezynfekcyjnych lub mydła, które mogą wprowadzić fałszywe wyniki. Zgłosić lekarzowi przyjmowane leki, suplementy oraz pokarmy bogate w kannabinoidy (np. olej konopny), które mogą wpływać na wynik testu. Zachować higienę przy pobieraniu moczu – czyste pojemniki jednorazowe.
Metoda Analiza odbywa się metodą immunochromatografii przy użyciu testów kasetkowych (tzw. Test jest jakościowy – wskazuje jedynie obecność lub brak badanego metabolitu w próbce. Wynik jest odczytywany w ciągu kilku minut po nałożeniu próbki. Panel badania Amfetamina i jej pochodne (np.
metamfetamina) Kokaina Opioidy (morfina, kodeina, heroina) Δ⁹‑tetrahydrokannabinol (THC) oraz jego metabolity Metadon 3,4‑metylenodioksymetamfetamina (MDMA, ecstasy) Syntetyczne kannabinoidy (K2/Spice) Interpretacja wyników Wynik dodatni oznacza wykrycie przynajmniej jednego z wymienionych metabolitów, co sugeruje spożycie danej substancji w ostatnich 24‑72 godzinach (okres detekcji zależy od rodzaju narkotyku, dawki i metabolizmu).
Wynik ujemny nie wyklucza użycia, szczególnie przy bardzo wczesnym pobraniu próbki lub przy bardzo niskich stężeniach. Po uzyskaniu wyniku dodatniego zaleca się potwierdzenie metodą chromatograficzną (GC‑MS lub LC‑MS/MS), która określa dokładne stężenie metabolitu oraz eliminuje ryzyko reakcji krzyżowych.