Cel badania Profil lipidowy, zwany także lipidogramem, ma za zadanie precyzyjnie zmierzyć koncentracje głównych lipidów w surowicy: trójglicerydów, cholesterolu całkowitego oraz dwóch najważniejszych frakcji cholesterolu – lipoprotein o niskiej gęstości (LDL‑C) i lipoprotein o wysokiej gęstości (HDL‑C).
Uzyskane wyniki pozwalają oszacować stopień ryzyka miażdżycy, chorób niedokrwiennych serca oraz innych zaburzeń metabolicznych, które często współwystępują u osób z zaburzeniami neurorozwojowymi. Wskazania kliniczne Profilaktyka i kontrola dyslipidemii u dorosłych oraz dzieci, w tym u pacjentów z ASD, u których obserwuje się podwyższone ryzyko zaburzeń metabolicznych.
Ocena czynników ryzyka chorób sercowo‑naczyniowych: nadciśnienie, cukrzyca typu 2, otyłość, palenie tytoniu oraz historia rodzinna chorób serca. Monitorowanie skuteczności interwencji dietetycznych, farmakoterapii (np. statyny, fibraty) oraz zmian stylu życia. Diagnostyka i kontrola chorób towarzyszących: choroby tarczycy, zaburzenia czynności wątroby, zespoły zaburzeń wchłaniania tłuszczów.
Wstępna ocena ryzyka sercowo‑naczyniowego przed wprowadzeniem leków mogących wpływać na metabolizm lipidów (np. leki przeciwpsychotyczne, przeciwpadaczkowe). Badanie w ramach oceny stanu odżywienia i metabolizmu w grupach pacjentów z zaburzeniami neurorozwojowymi. Metoda pomiarowa Próbka pobierana jest z żyły, a następnie po odwirowaniu uzyskuje się surowicę. Stężenia lipidów określa się enzymatycznymi metodami spektrofotometrycznymi, w których specyficzne enzymy (np.
lipaza, cholesterolesteraza, peroksydaza) katalizują reakcje prowadzące do zmiany absorbancji światła. Trójglicerydy – pomiar całkowitej zawartości triglicerydów w surowicy. Cholesterol całkowity – suma wszystkich form cholesterolu (LDL‑C, HDL‑C, VLDL‑C). LDL‑C – określane bezpośrednio lub wyliczane metodą Friedewalda (cholesterol całkowity – HDL‑C – trójglicerydy/5). HDL‑C – pomiar bezpośredni po usunięciu pozostałych frakcji lipidowych.
Opcjonalnie: VLDL‑C (obliczane jako trójglicerydy/5) oraz nie‑HDL cholesterol (cholesterol całkowity – HDL‑C) – wskaźniki ateryogenności. Przygotowanie pacjenta Post trwający 12‑14 godzin przed pobraniem krwi; dopuszczalne jedynie spożycie wody. Unikanie intensywnego wysiłku fizycznego oraz alkoholu w ciągu 24 godzin przed badaniem. Informowanie lekarza o przyjmowanych lekach (np. statyny, beta‑blokery, estrogeny, leki przeciwpadaczkowe), które mogą modyfikować wyniki.