Cel badania Profil aminotransferaz, oznaczany kodem ICD AMINOTR, polega na jednoczesnym oznaczeniu enzymów alaninowej aminotransferazy (ALT, GPT) oraz asparaginianowej aminotransferazy (AST, GOT) w surowicy krwi. Test służy do oceny funkcji wątroby, identyfikacji uszkodzeń komórek wątrobowych oraz do wykrywania zmian enzymatycznych pochodzących z mięśni szkieletowych, serca czy innych tkanek.
Wskazania kliniczne Diagnostyka i kontrola chorób wątroby, takich jak zapalenie, stłuszczenie, marskość czy nowotwory. Ocena potencjalnej hepatotoksyczności leków, w tym psychotropowych, przeciwpadaczkowych i immunomodulujących stosowanych u osób z ASD, PANS/PANDAS oraz innymi zaburzeniami neurorozwojowymi. Rozpoznanie przyczyn podwyższonych enzymów wątrobowych, np. wirusowych zapaleń wątroby, uszkodzeń spowodowanych alkoholem, toksynami lub niedoborem witaminy B6.
Wykrywanie uszkodzeń mięśniowych (np. miopatie, zapalenie mięśnia sercowego) – podwyższone AST może pochodzić z tych tkanek. Monitorowanie stanu zdrowia w trakcie intensywnej terapii farmakologicznej lub po zabiegach chirurgicznych. Kontrola zmian enzymatycznych w okresie dojrzewania oraz w chorobach metabolicznych, które mogą wpływać na wątrobę.
Materiał biologiczny Surowica krwi pobrana z żyły; zazwyczaj wymagana objętość to 5 ml (przyjmowane w probówce z antykoagulantem lub bez niego, w zależności od protokołu laboratorium). Metoda pomiarowa Badanie wykonywane jest metodą enzymatyczną opartą na spektrofotometrii.
W obecności ALT i AST zachodzi przekształcenie odpowiednich aminokwasów (alaniny lub asparaginianu) w ich odpowiedniki kwasów, co prowadzi do powstania produktu absorbującego przy określonej długości fali (zazwyczaj 340 nm). Ilość powstałego produktu jest proporcjonalna do aktywności enzymu i wyrażana w jednostkach na litr (U/L).
Interpretacja wyników Normy referencyjne (mogą różnić się w zależności od laboratorium i populacji):ALT: 7‑56 U/L (u dzieci nieco niższe, u mężczyzn nieco wyższe).AST: 10‑40 U/L (również zmienne pod kątem płci i wieku). Podwyższone ALT wskazuje głównie na uszkodzenie hepatocytów – najczęstszy marker wczesnego uszkodzenia wątroby. Podwyższone AST może pochodzić z wątroby, serca, mięśni szkieletowych lub czerwonych krwinek – wymaga korelacji z innymi badaniami (np.