Cel badania Próba Mayera (test nitroprussydowy) ma na celu wykrycie obecności ciał ketonowych, zwłaszcza acetoacetanu, w próbce moczu. Wynik pozwala ocenić, czy organizm znajduje się w stanie ketozy, co jest istotne przy diagnozie i monitorowaniu cukrzycy, stanów niedoboru węglowodanów oraz niektórych zaburzeń metabolicznych. Wskazania kliniczne Diagnostyka i kontrola cukrzycy, w szczególności ryzyko kwasicy ketonowej. Ocena ketozy w wyniku głodzenia, restrykcyjnych diet (np.
ketogenicznych) lub intensywnego wysiłku. Stany zwiększonego rozkładu tłuszczów: alkoholizm, wymioty, biegunka, choroby tarczycy. Zaburzenia metaboliczne wrodzone (np. kwasice organiczne, choroby glikogenolizy). Monitorowanie metabolicznego stanu pacjentów z zaburzeniami neurorozwojowymi, w tym ASD, gdzie nieprawidłowości metaboliczne mogą wpływać na objawy neurologiczne. Materiał biologiczny Jednorazowa próbka moczu (najlepiej poranna, niepoddana działaniu środków myjących).
Przygotowanie pacjenta Zaleca się pobranie pierwszego moczu porannego, aby uzyskać najbogatszy w metabolity wynik. Unikać przyjmowania leków lub suplementów, które mogą dawać fałszywie dodatni wynik (np. fenazopirydyna, niektóre antybiotyki). Próbka powinna być dostarczona do laboratorium w ciągu 2‑4 godzin od pobrania lub przechowywana w lodówce (2‑8 °C) nie dłużej niż 24 h. Metoda Test opiera się na reakcji nitroprussydowej.
Do próbki moczu dodaje się roztwór siarczanu sodowego, glikyny oraz sodowego nitroprussydu. W obecności acetoacetanu zachodzi reakcja, w wyniku której powstaje intensywnie fioletowy kompleks. Intensywność zabarwienia jest proporcjonalna do stężenia ciał ketonowych. Interpretacja wyników Negatywny – brak wykrywalnych ciał ketonowych (norma). Śladowy (+/-) – niewielka ilość ketonów, może występować przy krótkotrwałym głodzeniu.
+ (lekki) – umiarkowana ketoza, typowa dla diety ketogenicznej lub początkowych stadiów cukrzycy. ++ (umiarkowany) – wyraźna ketoza, wymaga dalszej oceny, zwłaszcza w cukrzycy. +++ (silny) – wysoki poziom ketonów, sugeruje kwasicę ketonową i wymaga pilnej interwencji medycznej.
Powiązania z zaburzeniami neurorozwojowymi U osób z autyzmem (ASD) oraz innymi zaburzeniami neurorozwojowymi obserwuje się czasem nieprawidłowości metaboliczne, w tym zaburzenia w wykorzystaniu glukozy i zwiększoną produkcję ketonów. Regularne monitorowanie ketonurii może pomóc w: Wykryciu ukrytych stanów metabolicznych, które mogą nasilać objawy neurobehawioralne. Oceny skuteczności interwencji dietetycznych (np.