Cel badania Test służy do wyznaczenia aktywności prekallikreiny – proenzymu będącego prekursorem kininy – w osoczu krwi. Wynik odzwierciedla pracę szlaku kontaktowego układu krzepnięcia oraz systemu kininy‑kallikreiny, które regulują reakcje zapalne, przepuszczalność naczyń i procesy immunologiczne. Wskazania kliniczne Niejasne wydłużenie czasu częściowo aktywowanego tromboplastyny (aPTT) przy jednocześnie prawidłowych wynikach czynników krzepnięcia.
Diagnostyka i kontrola terapii obrzęku naczynioruchowego (zarówno dziedzicznego, jak i nabytego, w tym HAE). Ocena ryzyka zakrzepowo‑zakrzepowego u pacjentów podejrzewanych o hiperaktywność układu kontaktowego. Badania nad stanami zapalnymi oraz neuroimmunologicznymi, w tym w kontekście zaburzeń neurorozwojowych, takich jak autyzm (ASD), gdzie dysregulacja kininy‑kallikreiny może wpływać na neurozapalne mechanizmy. Monitorowanie skuteczności terapii inhibitorami C1‑estery (np.
C1‑INH) oraz leków oddziałujących na kaskadę kontaktową. Materiał biologiczny Świeże osocze pobrane do probówki z antykoagulantem cytrynianowym (3,2 % Na‑citrate). Minimalna objętość próbki: 3 ml. Próbkę należy transportować w temperaturze 2‑8 °C i przeanalizować w ciągu 4 h od pobrania; w razie opóźnienia można zamrozić w –20 °C, zachowując stabilność enzymu.
Przygotowanie pacjenta Nie wymaga specjalnej diety, ale należy zwrócić uwagę na następujące kwestie: Unikać przyjmowania leków przeciwzakrzepowych (heparyna, warfaryna, NOAC) oraz wysokich dawek aspiryny przez co najmniej 7 dni przed pobraniem, jeśli to możliwe. Odstawić intensywny wysiłek fizyczny i silny stres w dniu badania. Poinformować lekarza o suplementach zawierających witaminę K lub preparatach wpływających na układ krzepnięcia.
Metoda Aktywność prekallikreiny oznacza się metodą chromogeniczną lub fluorometryczną. Procedura obejmuje: Inkubację 100 µl osocza z syntetycznym podpuszczkiem (substratem) w warunkach kontrolowanej temperatury (37 °C). Rejestrowanie przyrostu absorbancji (chromogenicznie) lub emisji fluorescencji w określonych odstępach czasu; intensywność sygnału jest proporcjonalna do enzymatycznej aktywności.
Kalibrację przy użyciu serii standardów referencyjnych, co umożliwia wyrażenie wyniku w jednostkach międzynarodowych (U/ml) lub jako procent aktywności względem kontroli. Kontrola jakości obejmuje próbki wewnętrzne oraz zewnętrzne, aby zapewnić powtarzalność wyników. Interpretacja wyników Wartość prawidłowa: 80‑120 % aktywności względem kontroli (zakres może się nieco różnić w zależności od laboratorium).