Cel badania Pomiar poziomu prealbuminy, znanej także jako transthrytyna, w surowicy krwi służy do szybkiej oceny zasobów białkowych organizmu, funkcji wątroby oraz reakcji zapalnej typu białko ostrej fazy. Dzięki krótkiemu okresowi półtrwania (ok. 2‑3 dni) prealbumina jest czułym wskaźnikiem niedożywienia białkowego i zmian metabolicznych. Wskazania kliniczne Ocena ryzyka niedożywienia białkowego u pacjentów z zaburzeniami odżywiania, chorobami przewlekłymi (np.
niewydolność serca, choroby nerek) oraz u dzieci i młodzieży z autyzmem (ASD), u których często występują problemy z przyjmowaniem pokarmu. Monitorowanie efektywności interwencji dietetycznych, suplementacji białka oraz terapii żywieniowej. Wspomaganie oceny czynności wątroby w stanach takich jak marskość, zapalenie wątroby, stłuszczenie. Wykrywanie stanów zapalnych i infekcji – prealbumina spada jako białko ostrej fazy.
Kontrola metaboliczna przy zaburzeniach tarczycy (hipertyreoza, niedoczynność), obrzękach oraz zaburzeniach płynów ustrojowych. Dodatkowe wskazania: choroby przewlekłe z utratą masy ciała (nowotwory, mukowiscydoza), po operacjach dużego zakresu, w intensywnej terapii. Materiał biologiczny Surowica pobrana z żyły obwodowej. Optymalny moment pobrania to poranek, po co najmniej 2‑godzinnym poście, aby wyeliminować wpływ natychmiastowego spożycia białka.
Przygotowanie pacjenta Unikać ciężkich posiłków w ciągu dwóch godzin przed pobraniem krwi. Nie przyjmować suplementów białkowych lub napojów izotonicznych w dniu badania. Poinformować laboratorium o przyjmowanych lekach, zwłaszcza sterydach, hormonach tarczycy oraz lekach immunosupresyjnych, które mogą modyfikować wynik.
Metoda Stężenie prealbuminy oznacza się najczęściej metodą immunoturbidymetrii lub nefelometrii, wykorzystując monoklonalne przeciwciała skierowane przeciwko transthrytynie. Wynik podaje się w mg/dL lub µmol/L. Metody te charakteryzują się wysoką czułością (dolna granica wykrywalności ≈ 5 mg/dL) i dobrą powtarzalnością. Zakresy referencyjne Dorośli: 18‑30 mg/dL (≈ 2,5‑4,0 µmol/L). Dzieci (0‑12 lat): wartości nieco wyższe, zależne od wieku; typowo 20‑35 mg/dL.
Interpretacja wyników Stężenie obniżone ( może sugerować: Niedobór białka w diecie lub zaburzenia wchłaniania (celiakia, choroba Crohna). Zaawansowaną dysfunkcję wątroby lub niewydolność wytwarzania białek. Intensywną reakcję zapalną lub infekcję (białka ostrej fazy). Hipertyreozę oraz przewlekły stres metaboliczny. Utraty płynów z przewagą białka (np. Stężenie podwyższone (> 30 mg/dL) może być wynikiem: Odwodnienia, które zwiększa względną koncentrację białek w surowicy.