Cel badania Pomiar ilości jonów potasu (K⁺) w dobowej próbce moczu służy do ustalenia, czy obniżone stężenie tego elektrolitu we krwi wynika z nadmiernego wydalania, niewystarczającego spożycia lub przemieszczenia do komórek. Wynik wspomaga także ocenę funkcji nerek, równowagi kwasowo‑zasadowej oraz aktywności hormonów wpływających na gospodarkę potasu, takich jak aldosteron, kortyzol, glukagon, insulina czy hormon wzrostu.
Wskazania kliniczne potwierdzona lub podejrzana hipokaliemia – konieczność rozróżnienia przyczyn: zwiększone wydalanie, niedobór dietetyczny lub przesunięcie potasu do wnętrza komórek; monitorowanie leczenia lekami moczopędnymi (tiazydy, pętlowe), glikokortykosteroidami lub innymi preparatami wpływającymi na równowagę elektrolitową; ocena przyczyn zaburzeń równowagi kwasowo‑zasadowej, które mogą modulować wydalanie potasu (np.
kwasica metaboliczna, zasadowica oddechowa); diagnostyka chorób nerek i nadnerczy, w tym zespołu Bartera, kwasicy cewkowej, hiperaldosteronizmu, nadczynności kory nadnerczy; badanie w kontekście zaburzeń neurorozwojowych (ASD, PANS/PANDAS) – nieprawidłowy poziom potasu może wpływać na przewodnictwo nerwowe, napięcie mięśniowe oraz objawy neurologiczne; przy podejrzeniu zaburzeń wchłaniania lub utraty potasu w przewodzie pokarmowym (przewlekłe biegunki, wymioty, przetoki).
Metoda pobrania Próbka pobierana jest w ramach 24‑godzinnej zbiórki moczu. Pacjent rozpoczyna zbiórkę od pierwszej mikcji po przebudzeniu, a kończy ją dokładnie po 24 h, zbierając każdy wypróżniony mocz do specjalnego pojemnika. Po zakończeniu zbiórki pojemnik jest przechowywany w temperaturze 2‑8 °C i dostarczany do laboratorium nie później niż w ciągu 24 h.
Przygotowanie pacjenta nie zmienia się diety pod kątem potasu, chyba że lekarz wyda odrębne zalecenia; unika się intensywnego wysiłku fizycznego w dniu zbiórki, gdyż może on zwiększyć utratę potasu; przyjmuje się leki zgodnie z dotychczasowym schematem, chyba że lekarz zaleci ich odstawienie lub modyfikację; spożycie płynów powinno być adekwatne do indywidualnych potrzeb, aby zapobiec odwodnieniu i zapewnić prawidłową objętość moczu.
Zakres referencyjny Typowy wynik wydalania potasu w 24‑godzinnej próbce wynosi 25‑125 mmol/dobę. Wartości poniżej lub powyżej tego przedziału wymagają dalszej analizy klinicznej. Interpretacja wyników Wydalanie obniżone ( Możliwe przyczyny: niedostateczna podaż potasu w diecie (np.