Cel badania Określenie stężenia jonów potasu (K⁺) w surowicy krwi służy ocenie równowagi elektrolitowej organizmu oraz wykryciu potencjalnie niebezpiecznych zaburzeń – hipokaliemii i hiperkaliemii – które mogą wpływać na przewodnictwo sercowe, skurcz mięśni i funkcje neurologiczne. Wskazania kliniczne Stany zagrożenia życia: sepsa, wstrząs, ciężkie odwodnienie. Objawy lub podejrzenie zaburzeń rytmu serca, arytmii. Kwasica ketonowa oraz cukrzyca typu 1.
Choroby nerek, w tym przewlekła niewydolność nerek, oraz choroby nadnerczy (np. choroba Addisona, zespół Cushinga). Leczenie nadciśnienia przy użyciu diuretyków (tiazydy, diuretyki pętlowe) lub leków podnoszących poziom potasu (ACE‑I, ARB, spironolakton). Stosowanie leków psychotropowych (neuroleptyki, antydepresanty) u osób z ASD lub innymi zaburzeniami neurorozwojowymi, które mogą wpływać na gospodarkę elektrolitową.
Monitorowanie w trakcie terapii suplementami potasu lub w przypadkach intensywnej opieki medycznej. Rutynowa kontrola w ramach profilaktycznych badań laboratoryjnych, w tym w ciąży i w chorobach metabolicznych. Materiał biologiczny Krew – surowica lub osocze; pobiera się zazwyczaj 2‑3 ml krwi żylnej.
Przygotowanie pacjenta Nie wymaga specjalnej diety, jednak przed pobraniem zaleca się unikanie intensywnego wysiłku fizycznego oraz spożycia dużych ilości potasu w ciągu kilku godzin. Próbka powinna być transportowana w warunkach zapobiegających hemolizie, gdyż uwolnienie wewnątrzkomórkowego potasu z uszkodzonych erytrocytów może fałszować wynik.
Metoda pomiarowa Stężenie potasu najczęściej wyznacza się metodą elektrody jonoselektywnej (ISE) lub metodą kolorymetryczną po reakcji z odpowiednimi odczynnikami (np. Obie techniki zapewniają wysoką czułość, precyzję oraz szybki czas uzyskania wyniku (zwykle Interpretacja wyników Zakres referencyjny: 3,5‑5,0 mmol/L (w niektórych laboratoriach 3,5‑5,2 mmol/L). Hipokaliemia – wynik Hiperkaliemia – wynik > 5,0 mmol/L.
Zwiększa ryzyko poważnych arytmii, bloków sercowych, a w skrajnych wartościach – zatrzymania krążeniowo‑oddechowego. Wartości skrajne wymagają natychmiastowej oceny klinicznej i, w razie potrzeby, interwencji terapeutycznej (np. podanie glukozy z insuliną, podanie wodorowęglanu sodu, dializa).