Cel badania Badanie ma na celu wykrycie, wyizolowanie i identyfikację drobnoustrojów – bakterii tlenowych i beztlenowych oraz grzybów – pobranych ze zmian skórnych lub z wymazu gardła. Uzyskane wyniki pozwalają ustalić, czy zmiana ma podłoże zakaźne oraz określić wrażliwość patogenów na dostępne antybiotyki lub leki przeciwgrzybicze.
Wskazania kliniczne Ostre i przewlekłe infekcje skóry oraz błon śluzowych: trądzik ropny, liszajec, czyraki, odleżyny, rany pooperacyjne, zmiany cukrzycowe, urazowe owrzodzenia. Brak oczekiwanej reakcji na terapię miejscową lub ogólnoustrojową. Przewlekłe zmiany skórne u pacjentów z zaburzeniami neurorozwojowymi (np. ASD, ADHD, Zespół Aspergera), u których utrudniona higiena zwiększa ryzyko zakażeń.
Obawa przed współistniejącą infekcją grzybiczą – w takim przypadku wykorzystuje się specjalistyczne podłoża mykologiczne. Kontrola skuteczności dotychczasowego leczenia antybiotykowego lub antygrzybiczego. Przygotowanie do zabiegów chirurgicznych, w których konieczna jest ocena ryzyka zakażenia. Materiał biologiczny Wymaz pobrany ze zmian skórnych lub z gardła przy użyciu sterylnego wacika, szpatułki lub wykałaczki.
Próbka umieszczana jest w pojemniku z podłożem transportowym (np. Amies, Stuart), które zapewnia przeżywalność drobnoustrojów podczas transportu. Przygotowanie pacjenta Unikać stosowania miejscowych antybiotyków, kremów sterydowych, maści antyseptycznych lub dezynfekcji w obrębie zmiany przez co najmniej 24 h przed pobraniem wymazu. Nie myć ani nie przemywać zmiany tuż przed pobraniem – naturalny wyciek jest najcenniejszym materiałem.
W przypadku wymazu z gardła: nie jeść, nie pić oraz nie przyjmować leków przeciwbólowych lub przeciwzapalnych w ciągu 30 min przed pobraniem. Próbkę należy dostarczyć do laboratorium w temperaturze 4‑8 °C, najpóźniej w ciągu 2‑4 h od pobrania. Pobranie próbki: przy użyciu sterylnego wacika lub szpatułki pobiera się wymaz z powierzchni zmiany skórnej lub z gardła. Próbka jest natychmiast umieszczana w pojemniku z podłożem transportowym.
Transport i inkubacja: próbka jest przewożona w kontrolowanej temperaturze (4‑8 °C) i w laboratorium inkubowana na odpowiednich podłożach – aerobowo (np. agar krwawy, agar MacConkey) oraz anaerobowo (np. podłoże Schaedlera) – przez 24‑72 h. Identyfikacja drobnoustrojów: wyhodowane kolonie poddaje się ocenie morfologicznej, testom biochemicznym oraz nowoczesnym metodom, takim jak MALDI‑TOF MS lub PCR, w celu precyzyjnego określenia gatunku.