Cel badania Badanie ma na celu identyfikację drobnoustrojów (bakterii, grzybów, pierwotniaków) wywołujących zapalenie zatok oraz określenie ich podatności na dostępne leki przeciwbakteryjne i przeciwgrzybicze (antybiogram). Wynik pozwala na precyzyjne dopasowanie terapii farmakologicznej. Wskazania kliniczne Ostre zapalenie zatok z ciężkim przebiegiem lub powikłaniami, takimi jak zapalenie oczodołu, ropnie okołoczodołowe, zapalenie opon mózgowo‑rdzeniowych.
Przewlekłe zapalenie zatok trwające ponad 12 tygodni, nieodpowiadające na standardowe leczenie antybiotykami. Podejrzenie zakażenia beztlenowego lub grzybiczego, zwłaszcza po zabiegach dentystycznych, chirurgii szczękowej lub w stanach immunosupresji. Nawracające infekcje górnych dróg oddechowych u pacjentów z chorobami współistniejącymi (np. astma, mukowiscydoza, zespół Kartagenera).
Osoby z autyzmem (ASD) oraz innymi zaburzeniami neurorozwojowymi, u których częste infekcje zatok mogą nasilać problemy behawioralne, senne i poznawcze. Materiał i pobranie Do badania wykorzystuje się punktat pobrany bezpośrednio z zatok przy użyciu sterylnej igły i zestawu do aspiracji. Pobranie wykonuje lekarz laryngolog lub wykwalifikowany specjalista w warunkach aseptycznych.
Próbka powinna być umieszczona w pojemniku transportowym zawierającym podłoże zapewniające przeżycie zarówno drobnoustrojów tlenowych, jak i beztlenowych (np. W przypadku podejrzenia zakażenia grzybiczego można dodatkowo użyć pojemnika z dodatkiem środka przeciwbakteryjnego, aby zahamować wzrost bakterii. Transport do laboratorium musi nastąpić w ciągu 2‑4 h od pobrania, przy temperaturze 4‑8 °C, aby zachować żywotność mikroorganizmów.
Przygotowanie pacjenta Przed pobraniem nie wymaga się specjalnych zaleceń dietetycznych ani odstawiania leków, jednak pacjent powinien poinformować lekarza o aktualnym przyjmowaniu antybiotyków, sterydów, leków immunosupresyjnych oraz o niedawnych zabiegach stomatologicznych lub chirurgicznych.
Transport i warunki laboratoryjne Po przyjęciu w laboratorium próbka jest natychmiast rozdzielana na podłoża odpowiednie dla: bakterii tlenowych – agar krwawnikowy, agar z krwią końską, agar MacConkeya; bakterii beztlenowych – podłoża beztlenowe (agar Schaedlera, podłoże Wilkins‑Chalgren); grzybów – podłoże Sabouraud z dodatkiem chloramfenikolu. W razie potrzeby można zastosować techniki molekularne (PCR) w celu szybkiego wykrycia patogenów trudnych do hodowli.