Cel badania Badanie ma na celu identyfikację bakterii Neisseria gonorrhoeae w próbkach pobranych z potencjalnie zakażonych miejsc oraz określenie profilu antybiotykowej wrażliwości uzyskanego izolatu. Wynik umożliwia potwierdzenie aktywnej infekcji, a także dobór optymalnej terapii zgodnie z aktualnymi wytycznymi.
Wskazania kliniczne Objawy sugerujące zakażenie rzeżączkowe, takie jak upławy, dysuria, ropna wydzielina z cewki moczowej, zapalenie szyjki macicy, zapalenie spojówek (zwłaszcza u noworodków). Bezobjawowe nosicielstwo wykryte w trakcie badań przesiewowych lub w ocenie ryzyka zakażenia. Kontrola skuteczności leczenia po zakończeniu terapii antybiotykowej. Badanie partnerów seksualnych pacjenta z potwierdzonym zakażeniem.
Osoby z zaburzeniami neurorozwojowymi (ASD) i ich opiekunowie, u których trudności w komunikacji mogą opóźniać rozpoznanie infekcji. Współistniejące zakażenia układu moczowo‑płciowego, które wymagają wykluczenia dodatkowych patogenów.
Materiał biologiczny i przygotowanie pacjenta Do analizy wykorzystuje się: wydzielinę z cewki moczowej (mężczyźni), wymaz z szyjki macicy (kobiety), wymaz z worka spojówkowego (noworodki lub osoby z objawami spojówek), wymaz z odbytu (w razie podejrzenia zakażenia odbytnicowego). Próbki pobiera się sterylnymi wymazówkami i umieszcza w specjalnym zestawie transportowo‑wzrostowym dedykowanym do N.
Nie wymaga się specjalnej diety przed pobraniem, jednak pacjent powinien unikać przyjmowania antybiotyków przynajmniej 48 h przed badaniem, aby nie zafałszować wyniku. Metoda Po przyjęciu próbki, jest ona inkubowana na podłożu selektywnym w warunkach zwiększonej koncentracji CO₂ (5‑10 %). Po 24‑48 h obserwuje się charakterystyczne, małe, szare, błyszczące kolonie. Identyfikację potwierdza się: testami biochemicznymi (np.
testy enzymatyczne oxidazy cytochromowej), technologią PCR, gdy wymagana jest szybka i wysoce czuła detekcja. Uzyskany izolowany szczep poddaje się testom wrażliwości, najczęściej metodą dyfuzyjną (E‑test) lub automatycznym systemom MIC, aby określić najskuteczniejsze antybiotyki w świetle rosnącej oporności na penicyliny, ceftriakson i azithromycin. Interpretacja wyników Wynik pozytywny – potwierdza obecność N.