Cel badania Pomiar stężenia polipeptydu trzustkowego (PP) w surowicy krwi pozwala ocenić czynność wysp trzustkowych oraz wykryć nieprawidłowości związane z nowotworami neuroendokrynnymi trzustki (np. PP-oma), zaburzeniami metabolicznymi, a także niektóre stany neurologiczne i autonomiczne. Wskazania kliniczne Diagnostyka i monitorowanie nowotworów neuroendokrynnych trzustki (ICD‑10: C25.4).
Ocena funkcji hormonalnej trzustki w chorobach metabolicznych, w tym cukrzycy (ICD‑10: E10‑E14). Badanie przy podejrzeniu zaburzeń autonomicznego układu nerwowego, które mogą wpływać na regulację apetytu i motorykę przewodu pokarmowego. W kontekście zaburzeń neurorozwojowych (np. ASD, PANS/PANDAS) – jako element oceny osi mózg‑jelito, zwłaszcza przy objawach gastroenterologicznych i zaburzeniach apetytu.
Materiał biologiczny i przygotowanie pacjenta Do badania pobiera się 5‑10 ml krwi żylnej, najczęściej w probówce z żelatyną lub bez dodatku antykoagulantu (surowica). Zaleca się: Post 8‑12 godzin przed pobraniem (próba na czczo). Unikanie intensywnego wysiłku fizycznego oraz stresu w dniu pobrania. Stabilne warunki temperatury – próbka powinna być przechowywana w temperaturze 2‑8 °C i dostarczona do laboratorium w ciągu 4 godzin od pobrania.
Metoda Stężenie polipeptydu trzustkowego oznacza się najczęściej metodą immunoenzymatyczną (ELISA) lub immunochemiluminescencji (ICMA). Testy te wykorzystują przeciwciała monoklonalne specyficzne dla PP, co zapewnia wysoką czułość (≤ 10 pg/ml) i swoistość. Interpretacja wyników Wartość prawidłowa – zazwyczaj 30‑100 pg/ml (wartość referencyjna może się różnić w zależności od laboratorium). Wzrost – może wskazywać na: Nowotwór neuroendokrynny trzustki (PP‑oma).
Przewlekły stres, intensywną aktywność fizyczną lub jedzenie wysokobiałkowe przed badaniem. Niektóre stany zapalne przewodu pokarmowego. Obniżenie – może być związane z: Uszkodzeniem komórek wyspowych (np. Uszkodzeniem nerwu błędnego lub zaburzeniami autonomicznego układu nerwowego.
Związek z zaburzeniami neurorozwojowymi Badanie PP może być użyteczne w kompleksowej ocenie pacjentów z ASD lub innymi zaburzeniami neurorozwojowymi, u których obserwuje się nieprawidłowości w osi mózg‑jelito, zmiany apetytu, problemy z regulacją masy ciała oraz dysautonomię. Wyniki mogą pomóc w wykluczeniu lub potwierdzeniu współistniejących zaburzeń metabolicznych, które wpływają na przebieg i nasilenie objawów neurodevelopmentalnych.