Cel badania Pneumocystis jiroveci PCR ma na celu identyfikację materiału genetycznego (DNA) drobnoustroju Pneumocystis jiroveci w różnego rodzaju próbkach układu oddechowego. Dzięki wysokiej czułości test umożliwia wczesne wykrycie infekcji płucnej (pneumocytozy) i odróżnienie jej od innych przyczyn zapalenia płuc. Wskazania kliniczne U podejrzenia pneumocytozy u pacjentów z upośledzoną odpornością – m.in.
zakażenie HIV, po przeszczepach organów, w trakcie chemioterapii, przy długotrwałym podawaniu glukokortykosteroidów. Objawy oddechowe (kaszel, duszność, gorączka) nie wyjaśnione innymi badaniami diagnostycznymi. Kontrola skuteczności leczenia przeciwko P. jiroveci oraz monitorowanie eradykcji patogenu po zakończeniu terapii. Diagnostyka różnicowa infekcji płuc u dzieci i młodzieży z zaburzeniami neurorozwojowymi (np.
ASD), u których obserwuje się podwyższone ryzyko zakażeń oportunistycznych. Rozpoznanie współistniejących infekcji w chorobach autoimmunologicznych i zapalnych, gdzie pneumocytoza może nasilać przebieg choroby. Materiał biologiczny Płyn z bronchoalveolarnego płukania (BAL). Wykrztórek spontaniczny lub indukowany metodą solanki. Przygotowanie pacjenta Nie wymaga specjalnych zaleceń dietetycznych ani odstawiania leków.
Próbkę należy pobrać w warunkach aseptycznych, najlepiej przed rozpoczęciem terapii przeciwko P. jiroveci, aby nie obniżać czułości testu. W przypadku wykrztórek zaleca się pobranie co najmniej 2 ml płynu. Metoda badania Analiza opiera się na technice łańcuchowej reakcji polimerazy w czasie rzeczywistym (real‑time PCR). Procedura obejmuje: Izolację DNA z pobranego materiału biologicznego. Amplifikację specyficznych fragmentów genetycznych P.
jiroveci przy użyciu zestawu primerów i sondy hydrofilowej. Detekcję produktu amplifikacji na podstawie sygnału fluorescencyjnego, co umożliwia ilościowe określenie liczby kopii DNA (limit detekcji Włączenie wewnętrznego kontrolera jakości, który potwierdza prawidłowość ekstrakcji i brak inhibitorów PCR. Test charakteryzuje się czułością przekraczającą 95 % i specyficznością ponad 98 % w porównaniu z tradycyjną mikroskopią. Interpretacja wyników Wynik dodatni – wykryto DNA P.
Należy ocenić, czy wynik odzwierciedla aktywną infekcję (objawy kliniczne, obrazy radiologiczne) czy jedynie kolonizację, co jest częste u pacjentów z przewlekłą immunosupresją. Wynik ujemny – brak wykrywalnego DNA. Wysoka wartość predykcyjna wyniku ujemnego pozwala wykluczyć pneumocytozę, pod warunkiem prawidłowego pobrania i jakości próbki. Wynik nieokreślony – wystąpiły problemy techniczne (np.