Cel badania Analiza liczby płytek krwi (trombocytów) ma na celu wyznaczenie ich stężenia w jednej mikrolitrze krwi. Płytki odgrywają kluczową rolę w hemostazie, uczestnicząc w tworzeniu czopu fibrynowego, a także wpływają na procesy zapalne i immunologiczne. Wskazania kliniczne Diagnostyka i monitorowanie chorób hematologicznych, takich jak małopłytkowość (trombocytopenia) czy nadmiar płytek (trombocytoza).
Ocena ryzyka krwawienia lub zakrzepicy przed zabiegami chirurgicznymi, diagnostycznymi czy innymi procedurami inwazyjnymi. Kontrola terapii przeciwzakrzepowej, leków wpływających na płytki (np. heparyna, leki immunosupresyjne, aspiryna) oraz monitorowanie działań niepożądanych. Wykrywanie zmian w liczbie płytek w przebiegu chorób autoimmunologicznych, stanów zapalnych, infekcji wirusowych oraz nowotworów mieloproliferacyjnych.
Element kompleksowej oceny pacjentów z autyzmem oraz innymi zaburzeniami neurorozwojowymi, kiedy istnieje podejrzenie dysfunkcji układu odpornościowego lub zaburzeń metabolicznych. Uzupełnienie pełnej morfologii krwi (CBC) w celu uzyskania pełnego obrazu hematologicznego. Materiał biologiczny Do badania pobiera się 2–5 ml krwi żylnej, najczęściej do probówki z antykoagulantem EDTA lub cytrynianem sodu.
Antykoagulant zapobiega krzepnięciu, co umożliwia prawidłowe oznaczenie liczby płytek. Metoda Próbka jest analizowana w automatycznym liczniku hematologicznym, wykorzystując jedną z dwóch powszechnych technik: Impedancja elektryczna – płytki przepływają przez wąską sondę, zmieniając opór elektryczny proporcjonalnie do ich liczby.
Detekcja optyczna (laserowa) – płytki są oświetlane wiązką laserową, a detektor mierzy rozproszenie światła, co pozwala nie tylko policzyć płytki, ale także ocenić ich wielkość (MPV) i rozkład objętościowy. Wynik podawany jest w liczbie płytek na mikrolitr (×10⁹/L) oraz, w niektórych laboratoriach, dodatkowo jako wskaźniki objętościowe. Przygotowanie pacjenta Badanie nie wymaga specjalnego przygotowania – może być wykonane zarówno na czczo, jak i po posiłku.
W sytuacji, gdy przyjmowane są leki wpływające na płytki (np. aspiryna, niesteroidowe leki przeciwzapalne, warfaryna), lekarz może zalecić ich odstawienie na 7–10 dni przed pobraniem próbki, aby uniknąć fałszywych wyników. Interpretacja wyników Zakres prawidłowy – 150‑450 ×10⁹/L (wartości referencyjne mogą się różnić w zależności od wieku, płci i laboratorium). Trombocytopenia (obniżona liczba płytek) – Uszkodzenie szpiku kostnego (np. aplazja, chemioterapia, radioterapia).