Cel badania Pomiar liczby płytek krwi (PLT) ma na celu ocenę zdolności organizmu do prawidłowego tworzenia skrzepów oraz wykrycie ewentualnych zaburzeń hemostazy, takich jak trombocytopenia (niedobór płytek) czy trombocytoza (nadmiar płytek). Wynik jest istotny przy diagnostyce przyczyn nieuzasadnionych krwawień, przedłużających się krwotoków oraz w monitorowaniu leczenia chorób hematologicznych i niektórych stanów zapalnych.
Wskazania kliniczne Epizody krwawień o niejasnej etiologii lub przedłużające się krwawienia po urazie. Objawy sugerujące zaburzenia krzepnięcia, np. łatwe powstawanie siniaków, wydłużone krwawienie przy nacięciu. Monitorowanie terapii przeciwzakrzepowej, chemioterapii, immunosupresji lub leków wpływających na płytki krwi.
Ocena stanu hemostazy w chorobach autoimmunologicznych, w tym w zespołach PANS/PANDAS oraz innych zaburzeniach neurorozwojowych, gdzie zmiany w liczbie płytek mogą odzwierciedlać procesy zapalne. Diagnostyka i kontrola przebiegu chorób szpiku kostnego, takich jak małopłytkowość czy pierwotna trombocytoza. Materiał biologiczny Próbka: krew żylna pełna pobrana do probówki z antykoagulantem EDTA.
Próbka powinna być dostarczona do laboratorium w ciągu 2 godzin od pobrania, aby zapewnić prawidłową stabilność płytek. Przygotowanie pacjenta Przygotowanie nie wymaga specjalnych ograniczeń dietetycznych ani głodówki. Pacjent powinien unikać intensywnego wysiłku fizycznego oraz przyjmowania leków wpływających na płytki (np. aspiryny, klopidogrel) w ciągu 24 godzin przed pobraniem, o ile nie jest to przeciwwskazane klinicznie.
Metoda Liczba płytek jest wyznaczana automatycznie przy użyciu analizatora hematologicznego, który opiera się na metodzie impedancyjnej (prądowa) lub optycznej (przepływ światła). System identyfikuje płytki jako małe elementy o charakterystycznym rozmiarze i właściwościach elektrycznych, a następnie liczy je w określonej objętości próbki. Interpretacja wyników Norma: 150 000–400 000 płytek/µl (15–40 × 10⁴/µl). Trombocytopenia: Uszkodzenie szpiku kostnego (np.
Autoimmunologiczne niszczenie płytek (np. Rozległe krwawienia lub konsumpcyjne zaburzenia koagulacji (DIC). Trombocytoza: >400 000/µl – może być wynikiem: Reakcji zapalnej lub infekcyjnej. Chorób mieloproliferacyjnych (np. Zmiany dynamiczne: Nagłe wahania liczby płytek wymagają oceny przyczynowej i ewentualnej modyfikacji terapii.