Cel badania Analiza liczby płytek krwi (trombocytów) w próbce pobranej do probówki zawierającej cytrynian sodu. Test służy do oceny funkcji hemostazy, monitorowania reakcji zapalnych i immunologicznych oraz jako element szerszej diagnostyki w chorobach współistniejących z zaburzeniami neurorozwojowymi. Wskazania kliniczne Rutynowa morfologia krwi, zwłaszcza w kontekście chorób przewlekłych.
Objawy sugerujące zaburzenia krzepnięcia: łatwe powstawanie siniaków, wybroczyny, wydłużony czas krwawienia, krwawienia z błon śluzowych. Rozpoznanie i kontrola trombocytopenii (obniżona liczba płytek) oraz trombocytozy (podwyższona liczba płytek). Ocena funkcjonowania szpiku kostnego przed i po terapii cytotoksycznej, radioterapii lub podawaniu leków immunosupresyjnych. Monitorowanie pacjentów przyjmujących leki wpływające na płytki, np.
heparynę, niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ) czy leki przeciwzakrzepowe. Badanie przed planowanymi zabiegami chirurgicznymi lub inwazyjnymi w celu oszacowania ryzyka krwawienia. Badania w ramach oceny stanu zapalnego i immunologicznego u osób z ASD oraz innymi zaburzeniami neurorozwojowymi, gdzie obserwuje się zmiany w aktywacji płytek.
Metoda Próbka krwi pobierana jest z żyły do probówki z 3,2 % roztworem cytrynianu sodu, który wiąże jony wapnia i hamuje agregację płytek, zapewniając stabilność próbki. Analiza odbywa się w automacie hematologicznym wykorzystującym techniki rozpraszania światła oraz impedancji do precyzyjnego liczenia trombocytów. Przygotowanie pacjenta Nie wymaga specjalnej diety ani postu. Zaleca się jednak: Unikanie leków przeciwpłytkowych (np.
aspiryny, klopidogrel) oraz wysokich dawek NLPZ na 7‑10 dni przed pobraniem, o ile nie ma przeciwwskazań medycznych. Powstrzymanie się od intensywnego wysiłku fizycznego w dniu pobrania, gdyż może podnieść liczbę płytek. Informowanie laboratorium o aktualnym przyjmowaniu leków oraz o znanych zaburzeniach krzepnięcia. Interpretacja wyników Trombocytopenia (obniżona liczba płytek) – zazwyczaj Uszkodzenia szpiku kostnego (nowotwory, chemioterapia, radioterapia).
Chorób autoimmunologicznych (toczeń, idiopatyczna małopłytkowość). Infekcji (babeszjoza, malaria, wirusowe infekcje układu oddechowego). Rozległego zużycia płytek (krwawienia, zespół rozsianej trombocytopenii). Działania niepożądane leków (heparyna, niektóre antybiotyki, terapie przeciwnowotworowe). Trombocytoza (podwyższona liczba płytek) – zwykle > 400 × 10⁹ / l. Przyczyny obejmują: Reaktywne zwiększenie po utracie krwi, niedoborze żelaza lub w stanach zapalnych.