Cel badania Określenie stężenia perazyny (phenothiaziny) w surowicy krwi w celu: monitorowania skuteczności i bezpieczeństwa leczenia przeciwpsychotycznego, oceny przyjmowania leku i ewentualnej niezgodności z zaleceniami, wykrywania przedawkowania lub toksyczności, personalizacji dawki u pacjentów z zaburzeniami neurorozwojowymi (np. ASD, ADHD, zaburzenia zachowania), które często wymagają długotrwałej farmakoterapii.
Wskazania kliniczne Kontrola terapeutyczna u pacjentów przyjmujących perazynę w leczeniu objawów psychotycznych, agresji lub zaburzeń zachowania. Ocena przyczyn działań niepożądanych (sedacja, objawy pozapiramidowe, zaburzenia sercowo-naczyniowe). Badanie przy podejrzeniu interakcji lekowych (np. inhibitory CYP2D6, induktory CYP3A4) wpływających na poziom perazyny. Monitorowanie w czasie ciąży lub karmienia piersią, gdy zachodzi konieczność oceny ekspozycji płodu/noworodka.
Ocena stężenia leku po nagłej zmianie dawki lub po wystąpieniu objawów toksyczności. Materiał biologiczny Surowica uzyskana z krwi żylnej pobranej w probówce bez antykoagulantu. Próbkę należy odwirować (10 min, 1500 g) w ciągu 30 min od pobrania i przechowywać w temperaturze –20 °C lub niższej, jeśli analiza ma zostać wykonana po upływie 24 h. Przygotowanie pacjenta Nie wymaga specjalnego przygotowania – nie jest konieczna post przed pobraniem krwi.
Należy jednak unikać jednoczesnego podawania dużych dawek leków wpływających na metabolizm perazyny (np. fluoksetyna, paroksetyna) w dniu pobrania, aby wyniki odzwierciedlały typowy stan farmakokinetyczny. Metoda Stężenie perazyny oznacza się najczęściej przy użyciu wysokosprawnej chromatografii cieczowej sprzężonej z spektrometrią mas (HPLC‑MS/MS) lub metodą immunologiczną (ELISA) zwalidowaną względem standardów referencyjnych.
Metoda zapewnia czułość do 0,1 ng/mL i dokładność w zakresie 85‑115 %. Interpretacja wyników Stężenie terapeutyczne: 10‑30 ng/mL – optymalny zakres zapewniający skuteczność przy minimalnym ryzyku działań niepożądanych. Stężenie podterapeutyczne: Stężenie toksyczne: >50 ng/mL – zwiększone ryzyko objawów toksycznych, takich jak silna sedacja, hipotonia, zaburzenia rytmu serca.
Wartości pośrednie należy interpretować indywidualnie, biorąc pod uwagę wiek, masę ciała, współistniejące choroby wątroby oraz jednoczesne leki. Powiązania z innymi badaniami Badanie czynności wątroby (ALT, AST, bilirubina) – ocena zdolności metabolizowania perazyny. Profil metaboliczny (glukoza, lipidogram) – monitorowanie wpływu długotrwałej terapii na metabolizm. Elektrokardiogram (EKG) – wskazany przy wysokich stężeniach, ze względu na ryzyko wydłużenia QT.