Cel badania Oznaczenie stężenia pro‑GRP (pro‑gastrin‑releasing peptide) w osoczu służy jako marker nowotworowy oraz wskaźnik zaburzeń układu neuroendokrynnego. Pro‑GRP jest prekursorem gastryny uwalniającego peptydu, którego podwyższony poziom występuje w nowotworach neuroendokrynnych, zwłaszcza w drobnokomórkowym raku płuca (SCLC), neuroblastomie oraz niektórych guzach neuroendokrynnych trzustki i jelita.
Wskazania kliniczne Diagnostyka i monitorowanie terapii drobnokomórkowego raka płuca (ICD‑10 C34.9, C34.0‑C34.9). Ocena podejrzenia nowotworów neuroendokrynnych, m.in. neuroblastoma (ICD‑10 C7A.0), guzów trzustki (ICD‑10 C25.9) i innych guzów neuroendocrine. Wspomaganie diagnostyki różnicowej w przypadkach podwyższonego markera NSE lub innych markerów nowotworowych.
Badanie w kontekście zaburzeń neuroendokrynnych obserwowanych u osób z autyzmem i innymi zaburzeniami neurorozwojowymi, gdzie nieprawidłowa regulacja peptydów neuroendokrynnych może wpływać na objawy kliniczne. Metoda Stężenie pro‑GRP określa się metodą immunochemiczną, najczęściej chemiluminescencyjnym testem immunoenzymatycznym (CLIA) lub ELISA, przeprowadzanym na automacie laboratoryjnym.
Próbka – osocze pobrane z krwi żylnej w probówce z dodatkiem antykoagulantu EDTA – jest poddawana wiązaniu z przeciwciałami monoklonalnymi skierowanymi przeciwko specyficznym epitopom pro‑GRP. Przygotowanie pacjenta Nie wymaga długotrwałego postu; jedynie zaleca się unikanie intensywnego wysiłku fizycznego oraz spożycia dużych ilości białka w ciągu 12 h przed pobraniem krwi.
Próbka powinna być pobrana w warunkach aseptycznych, natychmiast odwirowana i przechowywana w temperaturze 2‑8 °C, a analiza wykonana w ciągu 24 h od pobrania. Unikać hemolizy – hemolizowane próbki mogą fałszować wynik.
Interpretacja wyników Wartość prawidłowa: zazwyczaj Podwyższony poziom: sugeruje obecność nowotworu neuroendokrynnego, najczęściej drobnokomórkowego raka płuca; może wystąpić także w zaawansowanym stadium neuroblastomy, guzach trzustki oraz innych nowotworach wydzielających pro‑GRP. Obniżony lub prawidłowy poziom przy podejrzeniu SCLC: nie wyklucza choroby – w niektórych przypadkach (np. małe guzy, niektóre podtypy) marker może być w normie.