Cel badania Panel neuroprzekaźników podstawowy ma na celu określenie poziomu kluczowych aminowych neurotransmiterów oraz ich metabolitów w próbce moczu. Wynik pozwala ocenić funkcjonowanie układów katecholaminowego i serotoninowego, które odgrywają istotną rolę w regulacji nastroju, zachowań motorycznych oraz procesów poznawczych.
Wskazania kliniczne zaburzenia neurorozwojowe, w tym spektrum autyzmu (ICD‑10: F84.0‑F84.9) PANS/PANDAS oraz inne zaburzenia immunologiczne wpływające na układ nerwowy zespół nadpobudliwości psychoruchowej (ADHD, ICD‑10: F90.0) zaburzenia lękowe i depresyjne objawy dysautonomii, w tym zaburzenia regulacji ciśnienia i tętna monitorowanie skuteczności terapii farmakologicznej wpływającej na układ monoaminowy (np.
leki przeciwdepresyjne, stymulanty) rozpoznanie niektórych chorób neurodegeneracyjnych, w których obserwuje się zmiany w metabolizmie neuroprzekaźników Materiał biologiczny Do badania wykorzystuje się 24‑godzinną zbiórkę moczu, najlepiej po uprzednim odstawieniu leków wpływających na układ monoaminowy (np. antydepresanty, leki sympatykomimetyczne) na co najmniej 48 h, o ile nie zagraża to bezpieczeństwu pacjenta.
Metoda Analiza przeprowadzana jest przy użyciu wysokosprawnej chromatografii cieczowej sprzężonej z spektrometrią mas (LC‑MS/MS).
Technika ta zapewnia wysoką czułość i specyficzność w wykrywaniu zarówno wolnych neurotransmiterów, jak i ich charakterystycznych metabolitów, takich jak: dopamina – homowanilowy kwas (HVA) noradrenalina – kwas vanylomandelowy (VMA) adrenalina – VMA serotonina – 5‑hydroksyindolooctowy kwas (5‑HIAA) histamina – metylhistamina Wyniki podaje się w jednostkach mikrogramów na litr (µg/L) lub nanomoli na litr (nmol/L) w zależności od przyjętego protokołu laboratoryjnego.
Interpretacja wyników Interpretacja wymaga uwzględnienia indywidualnego kontekstu klinicznego oraz ewentualnych czynników zakłócających: Podwyższone poziomy dopaminy lub jej metabolitu HVA mogą wskazywać na zwiększoną aktywność układu dopaminergicznego, co obserwuje się m.in. w ADHD, zaburzeniach ruchowych oraz niektórych postaciach autyzmu.