Cel badania Panel hormony KOBIECE – ślina (podstawowy) ma na celu określenie stężenia wolnych (niezwiązanych z białkami) hormonów płciowych i nadnerczowych w ślinie. Analiza obejmuje estradiol (E2), progesteron, testosteron, dehydroepiandrosteron siarczan (DHEA‑S) oraz kortyzol, co pozwala na ocenę funkcji jajników, nadnerczy oraz osi podwzgórze‑przysadka‑nadnercza.
Wskazania kliniczne nieregularne cykle miesiączkowe, oligomenorrhoea, amenorrhoea (ICD‑10: N91, N92) zespół policystycznych jajników (PCOS) – ICD‑10: E28.2 objawy zespołu napięcia przedmiesiączkowego (PMS) i dysmenorrhoea (ICD‑10: N94) objawy menopauzy i perimenopauzy (ICD‑10: N95) bezpłodność, ocena fazy lutealnej oraz owulacji (ICD‑10: N97) nadczynność lub niedoczynność kory nadnerczy, w tym zespół Cushinga i choroba Addisona (ICD‑10: E24, E27) monitorowanie terapii hormonalnej (np.
doustne środki antykoncepcyjne, terapia zastępcza estrogenem) ocena wpływu hormonów na funkcje neurobehawioralne u osób z zaburzeniami neurorozwojowymi, w tym ASD (ICD‑10: F84.0) Materiał biologiczny Ślina – 1,0‑2,0 ml pobrana metodą passive drool (spontaniczne ślinienie) lub przy użyciu zestawu do zbierania śliny. Metoda Próbka jest poddawana ekstrakcji i analizie przy użyciu wysokosprawnej chromatografii cieczowej sprzężonej z spektrometrią mas (LC‑MS/MS).
Metoda ta umożliwia precyzyjne wyznaczenie stężeń wolnych hormonów, które w ślinie odzwierciedlają ich biologicznie czynną frakcję we krwi. Interpretacja wyników Wyniki podaje się w pg/ml (estradiol, progesteron, testosteron) lub w ng/ml (DHEA‑S, kortyzol). Zakresy referencyjne zależą od fazy cyklu menstruacyjnego: Faza folikularna (dni 1‑14): estradiol 20‑150 pg/ml, progesteron Faza lutealna (dni 15‑28): estradiol 100‑300 pg/ml, progesteron 150‑400 pg/ml.
Testosteron u kobiet: 5‑30 pg/ml (wartości stałe w całym cyklu). DHEA‑S: 0,5‑2,0 ng/ml (zależne od wieku). Kortyzol: poranny 3‑10 ng/ml, popołudniowy 1‑5 ng/ml. Wartości powyżej lub poniżej normy mogą wskazywać na: hiperandrogenizm (np. PCOS) – podwyższony testosteron i DHEA‑S. niedobór progesteronu – niski poziom w fazie lutealnej, co może tłumaczyć problemy z utrzymaniem ciąży. nadczynność kory nadnerczy – podwyższony kortyzol, szczególnie w badaniu porannym.
hipogonadyzm – obniżony estradiol przy jednoczesnym niskim progesteronie. Przygotowanie pacjenta Przed pobraniem śliny należy: nie jeść, nie pić (z wyjątkiem wody) oraz nie żuć gumy przez co najmniej 30 minut przed pobraniem próbki; unikać szczotkowania zębów, płukania jamy ustnej i używania płynów do płukania gardła w tym samym czasie; nie przyjmować suplementów zawierających hormony (np.