Cel badania Badanie ma na celu wyznaczenie ilościowych stężeń trzech kluczowych witamin z grupy B – kwasu foliowego (witamina B9), pirydoksyny (witamina B6) oraz kobalaminy (witamina B12) – w surowicy i krwi pobranej do probówki EDTA. Wyniki pozwalają ocenić zasoby tych mikroskładników, które odgrywają istotną rolę w syntezie DNA, metabolizmie homocysteiny, funkcjonowaniu układu nerwowego oraz procesach hematopoezy.
Wskazania kliniczne Objawy sugerujące niedobór witamin B: zmęczenie, neuropatia, drżenia, zaburzenia pamięci i koncentracji. Anemia megaloblastyczna lub makrocytowa, podwyższony poziom homocysteiny. Ocena stanu odżywieniowego u pacjentów z autyzmem (ASD), PANS/PANDAS oraz innymi zaburzeniami neurorozwojowymi. Monitorowanie skuteczności suplementacji witaminowej lub terapii żywieniowej. Diagnostyka zaburzeń metabolicznych, w tym niedoboru enzymów zależnych od witamin B (np.
Materiał biologiczny Surowica – 2 ml. Krew pobrana do probówki z antykoagulantem EDTA – 2 ml. Metoda Stężenia witamin określa się przy użyciu wysokosprawnej chromatografii cieczowej (HPLC) z detekcją fluorometryczną lub UV‑Vis. Próbki są najpierw poddawane deproteinacji, a następnie ekstrakcji odpowiednich frakcji witaminowych.
Rozdział w kolumnie odwróconej fazy umożliwia precyzyjne oddzielenie poszczególnych związków, a detektor rejestruje ich charakterystyczne sygnały, co zapewnia czułość rzędu ng ml⁻¹. Przygotowanie pacjenta Post 8‑12 godzin przed pobraniem krwi (zalecane, aby uniknąć wpływu posiłku na poziom niektórych witamin). Unikanie suplementacji witaminowej, zwłaszcza B9, B6 i B12, przez co najmniej 24 godziny przed badaniem.
Standardowe zalecenia dotyczące pobierania krwi: unikanie intensywnego wysiłku fizycznego i stresu w dniu poboru. Interpretacja wyników Wyniki podaje się w jednostkach ng ml⁻¹ (lub pmol l⁻¹) i porównuje z ustalonymi zakresami referencyjnymi, które mogą różnić się w zależności od laboratorium i wieku pacjenta. Typowe wartości prawidłowe: Kwas foliowy: 5‑15 ng ml⁻¹. Kobalamina (B12): 200‑900 pg ml⁻¹.
Obniżone stężenia mogą wskazywać na: niedobór dietetyczny lub zwiększone zapotrzebowanie (np. w ciąży, chorobach przewlekłych), zaburzenia wchłaniania (celiakia, choroba Crohna), interakcje lekowe (np. metformina, inhibitory pompy protonowej), specyficzne ryzyko neurorozwojowe u dzieci z ASD, gdzie niedobory B9 i B12 mogą nasilać zaburzenia neuroprzekaźnikowe. Wysokie wartości, zwłaszcza B6, mogą być wynikiem nadmiernej suplementacji i wiązać się z neurotoksycznością.