Cel badania Pakiet onkopierwiastków służy do jednoczesnego oznaczenia w próbce krwi żylnej (EDTA) stężeń wybranych pierwiastków śladowych, takich jak cynk (Zn), miedź (Cu), selen (Se), mangan (Mn), chrom (Cr) oraz żelazo (Fe). Analiza pozwala ocenić ich wpływ na procesy biologiczne istotne w onkologii i neurorozwoju, w tym na stres oksydacyjny, funkcje immunologiczne, syntezę DNA oraz regulację enzymatyczną.
Wskazania kliniczne Monitorowanie stanu odżywienia i równowagi mineralnej u pacjentów z nowotworami (ICD‑10: C00‑C97). Ocena ryzyka i progresji nowotworów związanych z dysregulacją pierwiastków śladowych. Wsparcie diagnostyki i monitorowania terapii u osób z zaburzeniami neurorozwojowymi, w tym autyzmem (ICD‑10: F84). Badanie przyczyn niedoborów lub nadmiarów pierwiastków w stanach przewlekłego zapalenia, chorób autoimmunologicznych i metabolicznych.
Ocena wpływu suplementacji mineralnej oraz interakcji lekowych. Metoda Stężenia pierwiastków określa się metodą spektrometrii masowej z plazmą indukcyjnie sprzężoną (ICP‑MS). Próbka krwi pobrana do probówki z EDTA jest najpierw poddawana procesowi rozpuszczenia i rozcieńczenia, a następnie wprowadzana do plazmy, gdzie atomy są jonizowane. Analiza masowa umożliwia precyzyjne określenie stężenia każdego pierwiastka w zakresie od kilku ppb (części na miliard) do µg/L.
Przygotowanie pacjenta Post przynajmniej 8‑12 godzin przed pobraniem krwi (dozwolony czysty płyn). Unikanie suplementów mineralnych, witaminowych oraz leków zawierających miedź, cynk, selen czy chrom przez 48 godzin przed badaniem. Ograniczenie spożycia alkoholu i intensywnego wysiłku fizycznego w dniu pobrania. Informowanie laboratorium o aktualnie przyjmowanych lekach, suplementach i chorobach współistniejących.
Interpretacja wyników Wyniki podaje się w jednostkach µg/L lub µmol/L. Interpretacja opiera się na odniesieniu do przyjętych zakresów referencyjnych, które mogą różnić się w zależności od wieku, płci i stanu klinicznego pacjenta. Cynk (Zn) – niskie poziomy mogą wskazywać na osłabienie odporności, zaburzenia wzrostu oraz zwiększone ryzyko nowotworów złośliwych.
Miedź (Cu) – podwyższone stężenia obserwuje się w stanach zapalnych, chorobach wątroby oraz niektórych nowotworach; niedobory mogą wpływać na funkcje neurologiczne. Selen (Se) – ważny antyoksydant; niedobór zwiększa podatność na stres oksydacyjny i może sprzyjać rozwojowi nowotworów oraz zaburzeń neuropsychiatrycznych. Mangan (Mn) – niezbędny kofaktor enzymów antyoksydacyjnych; nadmiar może być toksyczny dla układu nerwowego.