Cel badania Pakiet HOMA‑IR ma na celu określenie wydolności układu insulinowego poprzez jednoczesne oznaczenie stężenia insuliny i glukozy w surowicy pobranej na czczo oraz wyliczenie wskaźnika HOMA‑IR (Homeostatic Model Assessment of Insulin Resistance). Wynik pozwala na oszacowanie poziomu insulinooporności, co jest niezbędne w diagnostyce i monitorowaniu zespołu metabolicznego, cukrzycy typu 2 oraz wybranych zaburzeń neurorozwojowych.
Wskazania kliniczne Ocena ryzyka i nasilenia insulinooporności u osób z nadwagą, otyłością lub zespołem metabolicznym. Kontrola skuteczności terapii przeciwcukrzycowej, interwencji dietetycznych i programów aktywności fizycznej. Badanie pacjentów z zaburzeniami neurorozwojowymi (np. ASD, ADHD), u których obserwuje się nieprawidłowości w metabolizmie glukozy i insuliny.
Wsparcie diagnostyki niepłodności, zespołu policystycznych jajników (PCOS) oraz ocena ryzyka chorób sercowo‑naczyniowych. Uzupełnienie obrazu metabolicznego przed wykonaniem testu tolerancji glukozy (OGTT) lub w połączeniu z lipidogramem i HbA1c. Metoda Na czczo (8‑12 h) pobiera się 5‑10 ml krwi żylnej. Próbka jest podzielona na dwie części: Insulina – oznaczana metodą immunoenzymatyczną (ELISA) lub chemiluminescencji w surowicy lub osoczu.
Glukoza – określana enzymatycznym testem z użyciem glukozydehydazy, także w surowicy lub osoczu. Wartość HOMA‑IR wylicza się według jednej z dwóch powszechnych formuł: HOMA‑IR = (insulina (µU/mL) × glukoza (mg/dL)) / 405 lub HOMA‑IR = (insulina (µU/mL) × glukoza (mmol/L)) / 22,5 Interpretacja wyników Wartości referencyjne mogą się różnić w zależności od laboratorium, populacji oraz przyjętych jednostek.
Przykładowe przedziały interpretacyjne: HOMA‑IR – bardzo niska insulinooporność (norma). 1,0 – 2,0 – łagodna insulinooporność. > 2,0 – umiarkowana do wysokiej insulinooporność, zwiększone ryzyko rozwoju cukrzycy typu 2 i chorób układu sercowo‑naczyniowego. Wynik należy zawsze rozpatrywać w kontekście historii choroby, wskaźnika masy ciała (BMI), poziomu aktywności fizycznej oraz przyjmowanych leków (np. insulina, doustne leki przeciwcukrzycowe, kortykosteroidy).
Przygotowanie pacjenta Post trwający 8‑12 godzin przed pobraniem krwi; dozwolone picie wody bez dodatku cukru. Unikanie intensywnego wysiłku fizycznego oraz spożycia alkoholu w dniu badania. Ujawnienie lekarzowi wszystkich przyjmowanych leków, suplementów i ziół wpływających na metabolizm glukozy. Pobranie krwi najlepiej rano, pomiędzy 7:00 a 9:00, aby zminimalizować wpływ rytmu dobowego. Materiał biologiczny Surowica lub osocze uzyskane z krwi żylnej pobranej na czczo.