Cel badania Badanie ma na celu jednoczesną detekcję w surowicy przeciwciał skierowanych przeciwko wybranym antygenom tkankowym i komórkowym, które są charakterystyczne dla wielu chorób autoimmunologicznych. Wynik pozwala na szybkie skierowanie pacjenta do dalszej diagnostyki i oceny aktywności choroby. Zakres antygenów ANA (przeciwciała przeciwjądrowe) – wskaźnik ogólnoustrojowych autoimmunologii, takich jak toczeń rumieniowaty układowy (SLE) czy mieszane choroby tkankowe.
ANCA (przeciwciała przeciwko cytoplazmie neutrofili) – pomocne w rozpoznaniu zapalenia naczyń, w tym ziarniniakowatości z zapaleniem naczyń (GPA) oraz mikroskopowego zapalenia naczyń. AKT‑AB (przeciwciała przeciwko antygenom keratyny) – marker autoimmunologicznego zapalenia wątroby oraz niektórych chorób wątroby o podłożu immunologicznym. AMA (przeciwciała przeciwko mitochondriom) – charakterystyczny dla pierwotnej marskości żółciowej (primary biliary cholangitis).
SMA (przeciwciała przeciwko mięśniom gładkim) – wskazuje na autoimmunologiczne zapalenie wątroby typu 1. LKM (przeciwciała przeciwko mikro‑szkieletowi wątroby i nerek) – typowe dla autoimmunologicznego zapalenia wątroby typu 2. PCA (przeciwciała przeciwko komórkom przyściennym żołądka) – marker autoimmunologicznej gastritis, często powiązany z niedoborem witaminy B12.
A‑SERC (przeciwciała przeciwko antygenom endoplazmatycznym) – rzadziej badane, ale przydatne w ocenie niektórych zespołów autoimmunologicznych. Wskazania kliniczne Objawy sugerujące choroby autoimmunologiczne układu pokarmowego, wątroby lub dróg żółciowych (np. podwyższona ALAT/AST, świąd, żółtaczka). Prezentacje ogólnoustrojowe charakterystyczne dla SLE, zapalenia naczyń, pierwotnej marskości żółciowej.
Diagnostyka współistniejących zaburzeń immunologicznych u pacjentów z ASD, PANS/PANDAS, gdzie obecność autoantygenów może modulować objawy neurobehawioralne. Monitorowanie przebiegu znanych chorób autoimmunologicznych oraz ocena skuteczności terapii immunosupresyjnej. Materiał biologiczny Do analizy wymagana jest surowica pobrana z żyły (2‑3 ml krwi). Próbka powinna zostać odwirowana w ciągu 30 min od pobrania i przechowywana w temperaturze 2‑8 °C.
Analizę należy przeprowadzić nie później niż 48 h od pobrania, aby zapewnić stabilność przeciwciał. Przygotowanie pacjenta Nie jest wymagana specjalna diety przed pobraniem. Zaleca się wstrzymanie leków immunosupresyjnych, kortykosteroidów oraz biopodobnych czynników immunomodulujących na minimum 14 dni przed pobraniem, o ile nie stoi to w sprzeczności z zaleceniami lekarza.