Cel badania Badanie ma na celu wykrycie w surowicy krwi przeciwciał przeciwko wyspom trzustki (ICA – islet cell antibodies). Obecność tych autoprzeciwciał świadczy o autoimmunologicznym ataku na komórki beta, co jest charakterystyczne dla cukrzycy typu 1 oraz innych postaci autoimmunologicznej cukrzycy. Wskazania kliniczne Rozróżnienie cukrzycy typu 1 od typu 2 w sytuacji niejednoznacznych wyników glikemii. Wczesne wykrycie cukrzycy typu 1 u osób z podwyższonym ryzykiem (np.
krewni pierwszego stopnia pacjentów z cukrzycą typu 1). Ocena ryzyka rozwoju cukrzycy u pacjentów z zespołami autoimmunologicznymi, takimi jak choroba Hashimoto, celiakia czy choroba Addisona. Diagnostyka postaci LADA (latent autoimmune diabetes in adults). W kontekście zaburzeń neurorozwojowych – rozważenie testu u osób z ASD, które wykazują objawy metaboliczne, nietolerancję glukozy lub podejrzenie współistniejących chorób autoimmunologicznych.
Metoda Próbka krwi (surowica lub osocze) poddawana jest pośredniej immunofluorescencji (IIF). Na szkiełkach umieszcza się preparaty tkanek trzustkowych zawierające antygeny wyspowe, które inkubuje się z surowicą pacjenta. Następnie dodaje się znakowane przeciwciało wtórne, a pod mikroskopem fluorescencyjnym ocenia się intensywność sygnału. Wynik podawany jest jako semiquantytowy tytuł (np. 1:10, 1:100) lub jako wynik dodatni/ujemny.
Interpretacja wyników Wynik ujemny – brak wykrywalnych ICA; nie wyklucza późniejszego rozwoju autoimmunologicznej cukrzycy, zwłaszcza przy krótkim okresie obserwacji. Wynik dodatni, niska tytulatura (np. 1:10‑1:40) – sugeruje wczesny etap autoimmunizacji; zaleca się regularne monitorowanie glikemii oraz powtórzenie testu po 3‑6 miesiącach.
Wynik dodatni, wysoka tytulatura (≥1:160) – wskazuje na silną autoimmunologiczną reakcję przeciwko wyspom, co wiąże się z wysokim ryzykiem szybkiego przejścia do klinicznej cukrzycy typu 1. Przygotowanie pacjenta Do pobrania krwi nie jest wymagana specjalna dieta ani okres postu. Pacjent powinien unikać intensywnego wysiłku fizycznego oraz przyjmowania dużych dawek preparatów zawierających immunoglobuliny (np.
surowic zwierzęcych, immunoglobuliny dożylne) w dniu pobrania, aby nie zaburzyć wyniku. Materiał biologiczny Próbka: krew – surowica lub osocze, objętość minimum 3 ml. Kod ICD ICA – przeciwciała przeciwko wyspom trzustki (islet cell antibodies). Dodatkowe informacje Badanie ICA jest często wykonywane równocześnie z innymi markerami autoimmunologicznymi cukrzycy, takimi jak przeciwciała przeciwko dekarboksylazie kwasu glutaminowego (GAD‑65) oraz przeciwciała IA‑2.