Cel badania Oznaczenie przeciwciał klasy IgG i/lub IgA przeciwko antygenom Saccharomyces cerevisiae (tzw. ASCA) ma na celu wsparcie diagnostyki różnicowej nieswoistych zapaleń jelit (IBD), ze szczególnym uwzględnieniem rozróżnienia choroby Leśniowskiego‑Crohna (CD) od wrzodziejącego zapalenia jelita grubego (UC). Wskazania kliniczne Podejrzenie IBD – CD lub UC, zwłaszcza przy niejednoznacznych objawach klinicznych.
Potrzeba nieinwazyjnego wskaźnika pomocniczego przed planowaną endoskopią. Monitorowanie aktywności choroby i ocena ryzyka nawrotu u pacjentów ze stwierdzonym CD. Obecność objawów żołądkowo‑jelitowych u osób z zaburzeniami neurorozwojowymi (np. ASD, PANS/PANDAS), gdzie wynik ASCA może pomóc w identyfikacji współistniejących zaburzeń jelitowych. Materiał i przygotowanie pacjenta Do badania potrzebne jest 5 ml krwi pobranej do probówki bez antykoagulantu (kod ICD: SACC-IF).
Po odwirowaniu uzyskuje się surowicę, która jest przechowywana w temperaturze 2‑8 °C do momentu analizy. Nie wymaga specjalnego postu, jednak zaleca się unikanie intensywnego wysiłku fizycznego oraz przyjmowania suplementów zawierających drożdże (np. piwo, drożdże piekarskie) na 24 h przed pobraniem krwi. Metoda Test przeprowadzany jest metodą pośredniej immunofluorescencji (IIF) na szkle pokrytym antygenami drożdży S.
Surowica pacjenta jest inkubowana z podłożem, a następnie z dodatkiem znakowanego przeciwciała fluorescencyjnego wykrywającego kompleksy antygen‑przeciwciało. Analiza pozwala na wykrycie zarówno klasy IgG, jak i IgA skierowanych przeciwko mannanowi – głównemu składnikowi ściany komórkowej drożdży. Interpretacja wyników Pozytywne ASCA (IgG i/lub IgA) – silnie sugeruje chorobę Leśniowskiego‑Crohna; w populacji CD odsetek pozytywnych wynosi 60‑70 % przy specyficzności >90 %.
Negatywne ASCA – nie wyklucza CD, ale w połączeniu z dodatnim p‑ANCA zwiększa prawdopodobieństwo rozpoznania UC. Wynik podawany jest jako tytuł (np. 1:80) lub w formie jakościowej (negatywny/pozytywny); wartości progowe ustala laboratorium zgodnie z własnymi normami. Znaczenie kliniczne Obecność przeciwciał ASCA, zwłaszcza obu klas IgG i IgA, podnosi prawdopodobieństwo rozpoznania CD niemal do 100 % w połączeniu z dodatnimi markerami takimi jak p‑ANCA.
Test jest szczególnie przydatny, gdy endoskopia jest utrudniona lub wymaga dodatkowego potwierdzenia laboratoryjnego. Powiązania z zaburzeniami neurorozwojowymi U osób z autyzmem, zespołem Aspergera oraz innymi zaburzeniami neurorozwojowymi często obserwuje się zaburzenia mikroflory jelitowej i dolegliwości żołądkowo‑jelitowe. Wynik ASCA może stanowić element szerszej oceny stanu jelit i pomóc w wyborze dalszych badań (np.