Cel badania Badanie ma na celu identyfikację w surowicy krwi przeciwciał anty‑neutrofilowych (ANCA) specyficznych dla dwóch rozpuszczalnych antygenów: mieloperoksydazy (MPO) oraz białka 3 (PR3). Obecność tych przeciwciał świadczy o autoimmunologicznym ataku na neutrofile i jest charakterystyczna dla wielu postaci zapalenia naczyń, a także może wskazywać na procesy neuro‑immunologiczne.
Wskazania kliniczne Podejrzenie zapalenia naczyń, w tym chorób takich jak ziarniniakowatość z zapaleniem naczyń, mikroskopowe zapalenie naczyń, choroba Churga‑Straussa. Kontrola aktywności i ocena skuteczności leczenia chorób ANCA‑zależnych. Diagnostyka niejasnej ostrej niewydolności nerek, zwłaszcza gdy istnieje podejrzenie nerkowego zapalenia naczyń.
Badanie w ramach oceny współistniejących zaburzeń autoimmunologicznych u osób z zaburzeniami neurorozwojowymi, w tym autyzmem (ASD), PANS/PANDAS. Rozpoznanie i monitorowanie innych chorób autoimmunologicznych, w których ANCA mogą występować jako wtórny marker (np. choroby łączące układ pokarmowy i naczyniowy). Materiał biologiczny i przygotowanie pacjenta Do testu pobiera się 4‑5 ml krwi żylnej do probówki bez antykoagulantu (do uzyskania surowicy).
Próbka powinna być odwirowana w ciągu 30 min od pobrania, a surowica przechowywana w temperaturze 2‑8 °C do momentu analizy (maksymalnie 48 h). Przygotowanie pacjenta nie wymaga specjalnej diety ani postu. Zaleca się jednak unikanie intensywnego wysiłku fizycznego oraz konsultację lekarza przed pobraniem krwi w przypadku przyjmowania leków immunosupresyjnych, sterydów lub innych terapii modyfikujących układ odpornościowy.
Metoda Analiza przeprowadzana jest najczęściej metodą immunoenzymatyczną (ELISA) oraz pośrednią immunofluorescencją (IIF) na etanolu‑zestalonych neutrofilach. ELISA pozwala na ilościowe określenie poziomu przeciwciał anty‑MPO i anty‑PR3 w jednostkach międzynarodowych (IU/ml) lub jako stosunek do wartości referencyjnej. IIF umożliwia ocenę wzoru fluorescencji – p‑ANCA (MPO) oraz c‑ANCA (PR3) – co pomaga w różnicowaniu podtypów choroby.
Interpretacja wyników ANCA dodatnie – MPO (p‑ANCA): sugeruje choroby takie jak mikroskopowe zapalenie naczyń, niektóre formy zapalenia nerek, a także może występować w chorobach neuro‑immunologicznych. ANCA dodatnie – PR3 (c‑ANCA): charakterystyczne dla ziarniniakowatości z zapaleniem naczyń oraz niektórych postaci zapalenia płuc. Poziom przeciwciał: wysokie miano (np.