Cel badania Określenie obecności oraz ilości przeciwciał skierowanych przeciwko rozpuszczalnemu antygenowi wątrobowo‑trzustkowemu (SLA/LP) w surowicy krwi. Przeciwciała te są wysoce charakterystyczne dla autoimmunologicznego zapalenia wątroby (AIH) typu I i pomagają odróżnić tę jednostkę od AIH typu II, zakażeń wirusowych oraz innych chorób wątroby. Wskazania kliniczne Podejrzenie AIH typu I na podstawie objawów klinicznych i podwyższonych enzymów wątrobowych.
Monitorowanie aktywności choroby oraz skuteczności leczenia immunosupresyjnego. Różnicowanie AIH typu I od AIH typu II (przeciwciała LKM‑1, LC‑1) i od wirusowego zapalenia wątroby. Wyjaśnienie niejasnego podwyższenia aminotransferaz, gdy wyniki innych testów są niejednoznaczne. W ramach kompleksowej oceny pacjentów z zaburzeniami neurorozwojowymi (w tym ASD), u których obserwuje się zwiększoną częstość występowania chorób autoimmunologicznych.
Ocena ryzyka rozwoju powikłań wątrobowych, takich jak marskość, w kontekście długotrwałego przebiegu choroby. Materiał i przygotowanie pacjenta Do testu pobiera się 5 ml krwi żylnej, najczęściej do probówki bez antykoagulantu, aby uzyskać surowicę. Próbka powinna być pobrana po co najmniej 8‑godzinnym okresie postu, aby wyeliminować wpływ posiłku na parametry biochemiczne.
Po pobraniu krew jest odwirowana w ciągu 30 min, a uzyskany surowicowy osad przechowuje się w temperaturze 2‑8 °C i analizuje najpóźniej po 48 h. Metoda Wykrywanie przeciwciał SLA/LP najczęściej odbywa się metodą immunoenzymatyczną ELISA lub immunoblotem. Testy wykorzystują rekombinowany, czysty antygen SLA/LP przytwierdzony do powierzchni płytki (ELISA) lub membrany (immunoblot).
Przeciwciała z surowicy pacjenta wiążą się z antygenem, a następnie są detekowane przy pomocy enzymatycznego podłoża (np. tetrametylobenzenodioksyda) lub znakowania fluorescencyjnego. Wynik podaje się w jednostkach międzynarodowych (IU/ml) lub jako stosunek do wartości odcięcia (OD/CO). Test cechuje wysoką czułość (≈90‑95 %) i specyficzność (≈98 %).
Interpretacja wyników Wynik dodatni – wykrycie przeciwciał SLA/LP silnie sugeruje AIH typu I; wymaga dalszej oceny, w tym dodatkowych autoantygenów (ANA, ASMA) oraz oceny czynników zapalnych. Wynik ujemny – brak przeciwciał nie wyklucza AIH, ale zmniejsza prawdopodobieństwo podtypu I; należy rozważyć inne przyczyny podwyższonych enzymów wątrobowych. Poziom podwyższony – może odzwierciedlać aktywną fazę zapalną i wskazywać na potrzebę intensyfikacji terapii immunosupresyjnej.