Cel badania Test służy do wykrycia obecności przeciwciał IgA przeciw retikulinie (p‑ciała p/retikulinie IgA) w surowicy krwi. Retikulina jest jednym z głównych antygenów glutenowych, a podwyższony poziom tych przeciwciał odzwierciedla aktywną odpowiedź immunologiczną charakterystyczną dla celiakii.
Wskazania kliniczne Podejrzenie celiakii u dzieci i dorosłych, szczególnie w sytuacji nietypowych objawów, takich jak anemia z niedoboru żelaza, osteoporoza, niepłodność, zapalenie skóry (np. opryszczkowate zapalenie skóry). Kontrola skuteczności diety bezglutenowej – spadek poziomu przeciwciał po kilku tygodniach diety wskazuje na prawidłowe przestrzeganie zaleceń.
Ocena serologiczna u pacjentów z całkowitym lub częściowym niedoborem IgA; w takich przypadkach zaleca się równoległe oznaczenie przeciwciał IgG przeciw retikulinie. Badanie osób z zaburzeniami neurorozwojowymi (ASD, PANS/PANDAS), u których nietolerancja glutenu może nasilać objawy behawioralne, neurologiczne i gastro‑enterologiczne. Rozpoznanie celiakii w kontekście innych chorób autoimmunologicznych, np.
cukrzycy typu 1, choroby tarczycy, czy pierwotnego zapalenia dróg żółciowych. Materiał i przygotowanie pacjenta Do badania potrzebna jest jedynie próbka krwi pobrana z żyły (ok. Pacjent nie musi wprowadzać specjalnej diety przed pobraniem, ale aby wynik był wiarygodny, powinien spożywać normalną dietę zawierającą gluten przez co najmniej 2‑4 tygodnie przed pobraniem krwi.
W przypadku podejrzenia całkowitego niedoboru IgA konieczne jest dodatkowe pobranie próbki do oznaczenia przeciwciał IgG. Metoda wykonania Surowica jest badana metodą immunoenzymatycznego testu ELISA, w którym jako antygen używana jest rekombinowana retikulina. Test mierzy wiązanie przeciwciał IgA z antygenem i podaje wynik w jednostkach międzynarodowych (U/ml) lub jako stosunek do wartości referencyjnej.
Test charakteryzuje wysoką czułość (≈ 95 %) i specyficzność (≈ 98 %) w populacji z prawidłowym poziomem IgA. Interpretacja wyników Wynik prawidłowy (ujemny) – brak wykrywalnych przeciwciał IgA przeciw retikulinie; zmniejsza prawdopodobieństwo celiakii, ale nie wyklucza jej przy całkowitym niedoborze IgA.