Cel badania Test ma na celu wykrycie i ilościowe oznaczenie przeciwciał IgG skierowanych przeciwko protrombinie (anti‑prothrombin, aPT) w surowicy krwi. Obecność tych autoprzeciwciał jest jednym z kryteriów laboratoryjnych wykorzystywanych przy rozpoznawaniu zespołu antyfosfolipidowego (APS) oraz systemowego toczenia rumieniowatego (SLE). Wskazania kliniczne Podejrzenie APS, zwłaszcza u pacjentów z nieuzasadnioną zakrzepicą żył, tętnic lub nawracającymi poronieniami.
Monitorowanie aktywności choroby i skuteczności terapii u osób z SLE. Ocena dodatkowego ryzyka zakrzepowego u pacjentów z innymi chorobami autoimmunologicznymi (np. choroba Hashimoto, cukrzyca typu 1). Rozszerzona diagnostyka u osób z zaburzeniami neurorozwojowymi, które wykazują objawy sugerujące nieprawidłowości w układzie krzepnięcia, takie jak nawracające krwawienia czy zakrzepy.
Materiał biologiczny i przygotowanie pacjenta Materiał: 5 ml krwi pobranej do probówki bez dodatku antykoagulantu, z której uzyskuje się surowicę. Przygotowanie: nie wymaga głodówki. Zaleca się, aby pacjent unikał przyjmowania wysokich dawek witaminy K oraz leków przeciwzakrzepowych (np. heparyny, warfaryny) przynajmniej 48 h przed pobraniem, o ile nie jest to sprzeczne z zaleceniami lekarza. Metoda Analiza przeprowadzana jest metodą immunoenzymatyczną ELISA.
Na powierzchni płytki mikrotitracyjnej utrwalane są antygeny protrombinowe, które po dodaniu surowicy pacjenta mogą tworzyć kompleksy z przeciwciałami IgG. Następnie dodawane jest znakowane wtórne przeciwciało przeciwko ludzkiej IgG; reakcja enzymatyczna generuje sygnał barwny proporcjonalny do ilości przeciwciał w próbce. Interpretacja wyników Wynik ujemny – brak wykrywalnych przeciwciał IgG przeciwko protrombinie.
Nie wyklucza to jednak APS, gdyż diagnostyka obejmuje również przeciwciała IgM oraz inne testy (anty‑kardiolipina, lupus anticoagulant). Wynik dodatni – stężenie przeciwciał przekracza ustalony próg (zwykle > 40 U/ml lub > 99‑percentyl). Pozytywny wynik powinien być potwierdzony po co najmniej 12 tygodniach, aby spełnić kryteria trwałości przeciwciał w APS.
Wynik nieokreślony – wartość znajduje się w okolicy granicy normy; wskazane jest powtórzenie badania lub wykonanie dodatkowych testów antyfosfolipidowych. Znaczenie kliniczne Obecność przeciwciał IgG przeciwko protrombinie zwiększa prawdopodobieństwo wystąpienia zakrzepicy żył głębokich, zatorowości płucnej oraz powikłań ciążowych (poronienia, przedwczesny poród).