Cel badania Test aTPO (przeciwciała przeciwko peroksydazie tarczycowej) służy do ilościowego oznaczenia przeciwciał klasy IgG, które wiążą się z enzymem TPO w surowicy krwi. Wynik pozwala ustalić, czy w organizmie zachodzi proces autoimmunologiczny skierowany przeciwko tarczycy. Wskazania kliniczne Podejrzenie autoimmunologicznego zapalenia tarczycy, takiego jak choroba Hashimoto lub choroba Gravesa‑Basedowa.
Objawy dysfunkcji tarczycy: zmęczenie, przyrost masy ciała, wahania nastroju, nietolerancja temperatury, suchość skóry, wypadanie włosów. Kontrola przebiegu i efektywności terapii u pacjentów z rozpoznaną chorobą autoimmunologiczną tarczycy. Kobiety w ciąży lub planujące ciążę, zwłaszcza z dodatnim wywiadem autoimmunologicznym – podwyższone aTPO zwiększają ryzyko powikłań ciąży i mogą wpływać na funkcję tarczycy noworodka.
Diagnostyka innych schorzeń autoimmunologicznych, w których przeciwciała aTPO mogą być dodatnie (toczeń rumieniowaty układowy, zespół Sjögrena, reumatoidalne zapalenie stawów, ziarniniakowe zapalenie tarczycy, nowotwory tarczycy). Ocena ryzyka rozwoju zaburzeń neurorozwojowych u dzieci, w szczególności w kontekście spektrum autyzmu (ASD), gdy matka wykazuje podwyższony poziom aTPO.
Materiał biologiczny i przygotowanie pacjenta Do badania wykorzystuje się surowicę krwi pobraną z żyły. Nie jest wymagana głodówka ani odstawienie leków, chyba że lekarz zaleci inaczej (np. odstawienie leków zawierających jod przed badaniem). Zaleca się unikanie dużych dawek jodu (środki kontrastowe) na 24‑48 h przed pobraniem.
Metoda oznaczania Stężenie aTPO oznacza się metodą immunochemiczną, najczęściej: immunoenzymatycznym testem ELISA, testem chemiluminescencyjnym (CLIA) lub elektrochemiluminescencyjnym (ECLIA). Test wykrywa przeciwciała klasy IgG (czasami IgM) wiążące się z enzymem TPO. Wynik podaje się w jednostkach międzynarodowych (IU/ml).
Normy i interpretacja wyników Norma – zazwyczaj Zakres podwyższony – 34‑100 IU/ml – może wskazywać wczesny etap autoimmunizacji, często bez zmian w poziomach TSH i FT4. Wysoki wynik – > 100 IU/ml – silne prawdopodobieństwo aktywnego zapalenia tarczycy, zwiększone ryzyko przejścia w niedoczynność. Podwyższony poziom aTPO nie zawsze oznacza natychmiastowy niedobór hormonów, dlatego zaleca się równoczesne oznaczenie TSH, FT4 oraz, w razie potrzeby, FT3.