Cel badania Badanie ma na celu identyfikację w surowicy przeciwciał IgG skierowanych przeciwko antygenom nabłonkowym gruczołów ślinowych (SDEA). Obecność tych autoprzeciwciał jest silnym wskaźnikiem aktywności autoimmunologicznej przeciwko tkance ślinowej i wspiera rozpoznanie zespołu Sjögrena oraz innych schorzeń autoimmunologicznych.
Wskazania kliniczne Ustalone lub podejrzewane pierwotne lub wtórne zespoły Sjögrena (objawy suchości jamy ustnej, suchości oczu, zmniejszona sekrecja ślinowa). Ocena przyczyn suchości błon śluzowych w kontekście chorób autoimmunologicznych. Rozpoznanie chorób towarzyszących, takich jak reumatoidalne zapalenie stawów, toczeń rumieniowaty układowy, zapalenie tarczycy Hashimoto, które mogą występować razem z zespołem Sjögrena.
Badanie w ramach kompleksowej oceny dysregulacji immunologicznej u osób z autyzmem (ASD) i innymi zaburzeniami neurorozwojowymi, u których obserwuje się podwyższone ryzyko chorób autoimmunologicznych. Wspomaganie diagnostyki różnicowej przy niejasnych objawach suchości błon śluzowych, gdy inne testy (np. przeciwciała anti‑SSA/Ro, anti‑SSB/La) są negatywne. Materiał biologiczny Do przeprowadzenia testu wykorzystuje się surowicę pobraną z pełnej krwi.
Próbka powinna być pobrana w warunkach aseptycznych, odwirowana w celu oddzielenia osocza i natychmiast zamrożona lub przechowywana w temperaturze 2‑8 °C do momentu analizy. Metoda Wykrywanie przeciwciał SDEA najczęściej realizowane jest przy użyciu testu immunoenzymatycznego (ELISA) lub techniki immunoblotu.
Obie metody umożliwiają: ilościowe oznaczenie stężenia przeciwciał, rozróżnienie klasy immunoglobuliny (przeważnie IgG, rzadziej IgA lub IgM), automatyzację i standaryzację wyników, co zwiększa powtarzalność badania. Interpretacja wyników Wynik dodatni (wysoki poziom przeciwciał SDEA) – sugeruje aktywną odpowiedź autoimmunologiczną skierowaną przeciwko gruczołom ślinowym; w połączeniu z objawami klinicznymi silnie wspiera diagnozę zespołu Sjögrena.
Wynik ujemny (brak wykrywalnych przeciwciał) – nie wyklucza choroby, ponieważ niektórzy pacjenci z zespołem Sjögrena mogą nie posiadać przeciwciał SDEA lub ich poziom może być poniżej progu wykrywalności. Poziom pośredni / szary – wymaga dodatkowej oceny: porównania z wynikami innych autoantygenów (anti‑SSA/Ro, anti‑SSB/La), badania przepływu śliny, testów funkcji łzowych oraz oceny objawów klinicznych.