Cel badania Badanie ma na celu identyfikację w surowicy przeciwciał klasy AMA, a dokładniej podtypu M9 (AMA‑M9). Obecność tych immunoglobulin świadczy o reakcji immunologicznej skierowanej przeciwko antygenom mitochondrialnym i jest wykorzystywana jako wskaźnik chorób autoimmunologicznych wątroby. Wskazania kliniczne Podejrzenie pierwotnej żółciowej cholangitis (PBC), szczególnie przy podwyższonych enzymach wątrobowych i objawach cholestazy.
Diagnostyka innych autoimmunologicznych chorób wątroby, takich jak autoimmunologiczne zapalenie wątroby, pierwotna marskość żółciowa. Ocena współistniejących zaburzeń autoimmunologicznych u pacjentów z autyzmem (ASD), PANS/PANDAS lub innymi zaburzeniami neurorozwojowymi. Monitorowanie przebiegu znanej choroby autoimmunologicznej wątroby oraz ocena skuteczności terapii immunosupresyjnej.
Uzupełnienie panelu badania serologicznego w przypadkach niejasnych podwyższeń enzymów wątrobowych. Materiał biologiczny Surowica pobrana z żyły obwodowej – zalecane 5 ml krwi, odwirowana w standardowy sposób. Przygotowanie pacjenta Badanie nie wymaga specjalnego przygotowania dietetycznego; można je wykonać niezależnie od ostatniego posiłku.
W sytuacji, gdy jednocześnie pobierane są badania biochemiczne wątrobowe, zaleca się 8‑godzinny post, aby uniknąć wpływu pokarmu na wyniki enzymów. Metoda analityczna Przeciwciała AMA‑M9 wykrywane są przy użyciu technik immunologicznych: ELISA (enzymatyczny test immunoenzymatyczny) – antygeny M9 są przytwierdzone do płytki, a obecność przeciwciał w surowicy jest sygnalizowana zmianą koloru, mierzoną jako stosunek optyczny (OD) i przeliczana na jednostki międzynarodowe (IU/ml).
Pośrednia immunofluorescencja (IIF) – preparaty zawierające mitochondria z antygenem M9 są inkubowane z próbką pacjenta, a następnie z przeciwciałem znakowanym fluorescencyjnie; wynik oceniany jest pod mikroskopem fluorescencyjnym. Obie metody zapewniają wysoką czułość i specyficzność, a wynik podaje się jako wartość liczbową oraz interpretację (dodatni/ujemny).
Interpretacja wyników Wynik dodatni – wykrycie AMA‑M9 sugeruje aktywację układu immunologicznego przeciwko mitochondriom. Najczęściej wiąże się z PBC, ale może występować także w autoimmunologicznym zapaleniu wątroby, toczeniu rumieniowatym, twardzinie oraz w niektórych przypadkach u osób z ASD, co może wskazywać na dodatkowy komponent autoimmunologiczny.