Cel badania Test określa obecność i stężenie w surowicy przeciwciał przeciwko komórkom okładzinowym żołądka (APCA). Antygenem są enzymy pompy protonowej H⁺/K⁺‑ATPaza znajdujące się w błonie komórek okładzinowych. Wynik pomaga w diagnozie autoimmunologicznej gastritis oraz w ocenie ryzyka rozwoju anemii złośliwej (pernicious anemia). Wskazania kliniczne Objawy dyspeptyczne – uczucie pełności, nudności, wzdęcia, zgaga.
Makrocytarna anemia lub niedobór witaminy B12 potwierdzony badaniami laboratoryjnymi. Podejrzenie autoimmunologicznego zapalenia błony śluzowej żołądka (autoimmunologiczna gastritis). Kontrola pacjentów z już zdiagnozowanym APCA w celu monitorowania aktywności choroby. Badanie w ramach oceny współwystępowania chorób autoimmunologicznych (np. choroba Hashimoto, cukrzyca typu 1) u osób z ASD lub innymi zaburzeniami neurorozwojowymi.
U dzieci i młodzieży z objawami zaburzeń wchłaniania, opóźnionym rozwojem neurologicznym lub nietolerancją pokarmową, gdy istnieje podejrzenie zaburzeń autoimmunologicznych. Materiał biologiczny Surowica pobrana z żyły (ok. Próbka powinna być odwirowana i przechowywana w temperaturze 2‑8 °C, a analiza wykonana najpóźniej w ciągu 48 h od pobrania. Metoda Stężenie APCA wyznacza się najczęściej metodą immunoenzymatyczną (ELISA) z użyciem wyspecjalizowanych antygenu H⁺/K⁺‑ATPaza.
Alternatywnie możliwe jest zastosowanie immunofluorescencji pośredniej. Wynik podaje się w jednostkach międzynarodowych (U/ml) lub jako stosunek do wartości referencyjnej (titer). Test charakteryzuje wysoką czułość (≈85‑90 %) i dobrą swoistość (≈95 %). Przygotowanie pacjenta Post na co najmniej 8 godzin przed pobraniem krwi – eliminuje wpływ posiłków na niektóre parametry serologiczne.
Unikanie leków hamujących wydzielanie kwasu żołądkowego (proton pompy inhibitorów, blokery receptora H₂) oraz antykwasów przez minimum 2 tygodnie, o ile nie jest to sprzeczne z zaleceniami lekarza. Nie przyjmować suplementów witaminy B12 i kwasu foliowego w dniu pobrania. Zgłosić laboratorium przyjmowane leki immunosupresyjne, sterydy oraz preparaty zawierające immunoglobuliny.
U dzieci – pobranie krwi może wymagać obecności opiekuna i zastosowania technik minimalizujących stres. Interpretacja wyników Wynik dodatni (powyżej górnej granicy normy, zwykle >10 U/ml lub titer >1:40) – wskazuje na obecność przeciwciał APCA, co jest charakterystyczne dla autoimmunologicznej gastritis i zwiększa prawdopodobieństwo rozwoju anemii złośliwej. >1:160) mogą sugerować bardziej zaawansowaną destrukcję komórek okładzinowych.