Cel badania Analiza ma na celu oznaczenie ilości polipeptydu trzustkowego (PP) w osoczu. PP jest hormonem produkowanym głównie przez komórki PP (F‑komórki) w wyspach trzustkowych oraz przez komórki kubkowe (enterokryniny) w jelicie cienkim. Pomiar pozwala ocenić aktywność tego układu neuroendokrynnego, który uczestniczy w regulacji motoryki jelit, wydzielaniu enzymów trzustkowych, kontroli uczucia sytości oraz modulacji odpowiedzi metabolicznych.
Wskazania kliniczne Diagnostyka zaburzeń motoryki jelit, w tym zespołu jelita drażliwego, zaparć czy biegunek, zwłaszcza u pacjentów z ASD. Ocena przyczyn nieprawidłowego apetytu – zarówno nadmiernego, jak i obniżonego łaknienia. Monitorowanie chorób trzustki, takich jak przewlekłe zapalenie trzustki, nowotwory wydzielające PP (np. Badanie w kontekście zespołów neuroendokrynnych współistniejących z zaburzeniami neurorozwojowymi.
Wsparcie w ocenie ryzyka rozwoju PANS/PANDAS, gdy występują objawy żołądkowo‑jelitowe. Ocena wpływu stresu, aktywności fizycznej i zaburzeń autonomicznego układu nerwowego na wydzielanie PP. Materiał biologiczny Surowica krwi pobrana z żyły obwodowej – 5 – 10 ml. Przygotowanie pacjenta Próbka powinna być pobrana po co najmniej 8‑godzinnym okresie postu, aby uniknąć wpływu posiłku na stężenie PP.
Przed pobraniem krwi należy unikać intensywnego wysiłku fizycznego, silnego stresu oraz spożycia kofeiny, które mogą podwyższyć poziom hormonu. Metoda Stężenie PP oznacza się metodą immunoenzymatyczną (ELISA) lub chemiluminescencyjną (CLIA) z użyciem przeciwciał monoklonalnych specyficznych dla ludzkiego polipeptydu trzustkowego. Wynik podaje się w pikogramach na mililitr (pg/ml). Obie techniki charakteryzują wysoką czułość i specyficzność oraz krótkie czasy analizy.
Interpretacja wyników Wartości prawidłowe: 30 – 150 pg/ml (zakres referencyjny może się różnić w zależności od laboratorium i wieku pacjenta). Podwyższone stężenie PP może sugerować: hiperplazję lub nowotwór komórek PP (np. neuroendokrynny guz trzustki), przewlekłe pobudzenie przewodu pokarmowego (np. po posiłku, w chorobach zapalnych jelit), zwiększoną aktywność nerwu błędnego lub stresu metabolicznego.
Obniżone stężenie PP może wystąpić w: uszkodzeniu wysp trzustkowych, jak w cukrzycy typu 1, niedoborze lub dysfunkcji komórek kubkowych jelita, zaburzeniach neuroendokrynnych wpływających na kontrolę apetytu i regulację glikemii. Powiązania z ASD i zaburzeniami neurorozwojowymi U osób z autyzmem i innymi zaburzeniami neurorozwojowymi często obserwuje się nieprawidłowości przewodu pokarmowego oraz zaburzenia apetytu.