Cel badania Test ma na celu wykrycie i ilościowe oznaczenie przeciwciał klasy IgG (ewentualnie IgM) przeciwko kanałom napięciowo‑zależnym wapnia (VGCC), zwłaszcza podtypom P/Q‑type. Obecność tych autoprzeciwciał jest charakterystyczna dla wybranych chorób autoimmunologicznych układu nerwowego oraz może odzwierciedlać procesy immunologiczne wpływające na rozwój i funkcjonowanie mózgu.
Wskazania kliniczne Zespół Lambert‑Eaton (LES) – osłabienie mięśniowe z charakterystycznym spadkiem siły przy powtarzanych skurczach. Zespoły paraneoplastyczne układu nerwowego, m.in. związane z mało zróżnicowanym rakiem płuca. Autoimmunologiczne zapalenie mózgu i rdzenia (encephalitis z przeciwciałami anty‑VGCC). Ocena przyczyn neurologicznych objawów w przebiegu autyzmu, PANS/PANDAS oraz innych zaburzeń neurorozwojowych.
Kontrola po terapii immunosupresyjnej, immunoglobulinowej lub po podaniu terapii celowanej. Współistniejące badania w panelach autoimmunologicznych (np. przeciwciała przeciw‑GAD, anty‑NMDA). Materiał biologiczny Do badania wymagana jest surowica pobrana z żyły w ilości ok. Próbka powinna być odwirowana w ciągu 30 min od pobrania, a następnie zamrożona w temperaturze ≤ ‑20 °C (optymalnie –80 °C) do momentu analizy.
Przed badaniem nie należy poddawać surowicy wielokrotnemu zamarzaniu. Przygotowanie pacjenta Nie ma wymogu specjalnego przygotowania – badanie można wykonać w stanie spoczynku. Zaleca się pobranie krwi po co najmniej 2‑godzinnym okresie bez jedzenia, aby uniknąć ewentualnych wpływów posiłku na poziom niektórych immunoglobulin, choć nie jest to warunek konieczny.
Pacjent powinien poinformować lekarza o przyjmowanych lekach immunosupresyjnych, sterydach lub immunoglobulinach, które mogą modulować poziom przeciwciał. Metoda pomiarowa Przeciwciała anty‑VGCC wykrywa się najczęściej metodą immunologiczną: ELISA (test enzymatyczno‑immunologiczny) – wykorzystuje wyrekrutowane białka kanału VGCC przytwierdzone do płytki, a wynik podaje się w jednostkach tytułu (U/ml) lub jako stosunek optycznej gęstości do punktu odcięcia (OD/CO).
RIPA (radioimmunoprecypitacja) – bardziej czuła metoda, stosująca znakowane radioaktywnie fragmenty kanału; wyniki podawane są w jednostkach międzynarodowych (IU/ml). Obie techniki charakteryzują się czułością 85‑95 % i swoistością 90‑98 % w zależności od zastosowanego zestawu i populacji kontrolnej. Interpretacja wyników Wynik ujemny – brak wykrywalnych przeciwciał anty‑VGCC.