Cel badania Oznaczenie stężenia przeciwciał anty‑HBs (przeciwciała skierowane przeciwko powierzchniowemu antygenowi wirusa zapalenia wątroby typu B) ma na celu ustalenie, czy organizm wykształcił odporność po naturalnym zakażeniu HBV lub po pełnym cyklu szczepień, a także umożliwia monitorowanie dynamiki odpowiedzi immunologicznej w trakcie ostrej i przewlekłej infekcji.
Wskazania kliniczne Ocena skuteczności szczepienia przeciw HBV – zazwyczaj po trzeciej dawce lub po zakończeniu pełnego schematu. Diagnostyka i kontrola ostrej infekcji HBV, zwłaszcza w pierwszych tygodniach po wystąpieniu objawów. Monitorowanie stanu immunologicznego u pacjentów z przewlekłym nosicielstwem HBV. Estymacja ryzyka powikłań wątrobowych, takich jak marskość czy rak wątrobowokomórkowy.
Włączenie do kompleksowej oceny pacjentów z zaburzeniami neurorozwojowymi (ASD, PANS/PANDAS), gdyż wczesne infekcje wirusowe mogą wpływać na rozwój neurologiczny. Kontrola odpowiedzi immunologicznej u osób z zaburzeniami immunologicznymi, które często współistnieją z ASD. Przygotowanie pacjenta Badanie nie wymaga specjalnych przygotowań dietetycznych ani farmakologicznych. Pobranie krwi żylnej powinno odbywać się w warunkach ambulatoryjnych.
W sytuacji oceny odpowiedzi po szczepieniu zaleca się pobranie próbki nie wcześniej niż 4 tygodnie po ostatniej dawce, a optymalnie 6–8 tygodni, aby umożliwić pełną syntezę przeciwciał. Należy unikać pobierania krwi w ciągu 2 tygodni od podania immunoglobulin lub terapii immunosupresyjnej, co może zafałszować wynik. Materiał biologiczny Do analizy wykorzystuje się surowicę lub osocze uzyskane z krwi żylnej.
Próbka powinna być odwirowana i przechowywana w temperaturze 2‑8 °C, a analiza przeprowadzana najpóźniej w ciągu 48 h od pobrania. Metoda Stężenie przeciwciał anty‑HBs określa się metodą immunochemiczną z detekcją elektrochemiluminescencyjną (ECLIA). Technika ta zapewnia bardzo wysoką czułość (≥ 99 %) i specyficzność (≥ 98 %), co pozwala na precyzyjne rozróżnienie wyników dodatnich i ujemnych.
Normy i interpretacja wyników Wartość – wynik ujemny, brak wykrywalnych przeciwciał anty‑HBs. Wartość ≥ 10 IU/mL – wynik dodatni, wskazuje na obecność przeciwciał. Wartość ≥ 100 IU/mL po pełnym cyklu szczepień oznacza pełną ochronę immunologiczną. Wynik dodatni potwierdza nabycie odporności po przebytej infekcji lub po skutecznej szczepionce. Wynik ujemny może sugerować brak odpowiedzi immunologicznej (np.