Cel badania Określenie obecności w surowicy przeciwciał IgM skierowanych przeciwko wirusowi zapalenia wątroby typu A (HAV). Wykrycie tych przeciwciał świadczy o świeżej, aktywnej fazie infekcji, zwykle trwającej od kilku dni do kilku tygodni od momentu zakażenia. Wskazania kliniczne Objawy sugerujące ostre zapalenie wątroby typu A – żółtaczka, nudności, wymioty, ból w prawym podżebrzu, gorączka. Potrzeba potwierdzenia zakażenia w sytuacjach epidemiologicznych, np.
w trakcie ognisk choroby lub po kontakcie z osobą zakażoną. Monitorowanie przebiegu choroby u pacjentów, w tym osób z zaburzeniami neurorozwojowymi (autyzm, ADHD), u których objawy żółtaczki mogą być mniej oczywiste. Ocena przydatności szczepienia przeciw HAV w grupach wysokiego ryzyka oraz po przeprowadzonych szczepieniach. Rozpoznanie przyczyn podwyższonego poziomu enzymów wątrobowych, gdy przyczyną nie jest oczywista choroba wątroby.
Materiał i przygotowanie pacjenta Do badania wymagana jest 5 ml krwi pobranej z żyły. Przed pobraniem nie ma wymogu postu ani specjalnej diety, jednak zaleca się unikanie intensywnego wysiłku fizycznego w dniu pobrania, aby nie wpływać na parametry laboratoryjne. Metoda Analiza przeprowadzana jest techniką immunoenzymatyczną ELISA. Na płytce testowej utrwalony jest antygen HAV, który wiąże się z przeciwciałami IgM obecnymi w próbce.
Po dodaniu podłoża enzymatycznego i odczycie wartości optycznej (S/CO) uzyskuje się wynik wyrażony w jednostkach międzynarodowych (IU/ml) lub jako stosunek sygnału do progu. Interpretacja wyników Wynik dodatni – wykryto przeciwciała IgM HAV. Oznacza to niedawne zakażenie, zazwyczaj w ciągu ostatnich 2‑6 tygodni. Przeciwciała IgM mogą utrzymywać się do 4‑6 miesięcy, po czym zanikają. Wynik ujemny – brak przeciwciał IgM, co sugeruje brak aktualnej infekcji.
W sytuacji wysokiego ryzyka (np. ekspozycja, objawy wątrobowe) można rozważyć powtórzenie testu po 2‑3 tygodniach lub wykonanie dodatkowych badań (IgG HAV, PCR). Wynik nieokreślony – wynik bliski granicy odcięcia; wskazane jest powtórzenie badania lub zastosowanie alternatywnych metod diagnostycznych, takich jak testy molekularne lub oznaczenie przeciwciał klasy IgG.
Uwagi dodatkowe W przypadku pacjentów z zaburzeniami neurorozwojowymi, takimi jak autyzm, objawy wczesnego zapalenia wątroby mogą być maskowane lub mylnie interpretowane jako objawy gastro‑enterologiczne. Dlatego test na przeciwciała IgM HAV jest istotnym elementem diagnostyki różnicowej, umożliwiając szybkie wykrycie infekcji i podjęcie właściwego leczenia.