Cel badaniaTest ma na celu ilościowe oznaczenie w surowicy przeciwciał anty‑neutrofilowych typu p‑ANCA, które są skierowane przeciwko enzymowi myeloperoksydazie (MPO) występującemu w ziarnistościach neutrofili.
Obecność tych przeciwciał świadczy o aktywacji układu immunologicznego przeciw własnym białkom i jest użyteczna w diagnostyce chorób układu naczyniowego oraz innych stanów autoimmunologicznych.Wskazania klinicznemikroskopowe zapalenie naczyń (MPO‑ANCA vasculitis)zespół Churga‑Straussa (dziąsłowa choroba naczyniowa)kłębuszkowe zapalenie nerek (glomerulonephritis)choroby zapalne jelit, w tym wrzodziejące zapalenie jelita grubego oraz choroba Leśniowskiego‑Crohnapierwotne zapalenie dróg żółciowychautoimmunologiczne zapalenie wątrobyreumatoidalne zapalenie stawówtoczeń rumieniowaty układowy (SLE)zakaźne zapalenie wsierdziamonitorowanie aktywności choroby u pacjentów z rozpoznanym MPO‑ANCA vasculitisocena dodatkowych patologii naczyniowych u osób z autyzmem (ASD) i objawami sugerującymi zaburzenia autoimmunologiczneMetoda wykonaniaPróbka krwi pobierana jest do probówki z antykoagulantem i poddawana rozdzieleniu na surowicę.
Przeciwciała p‑ANCA oznacza się najczęściej metodą ELISA (test immunoenzymatyczny), która pozwala na precyzyjne określenie ich stężenia w jednostkach IU/ml.
Alternatywnie stosuje się immunofluorescencję pośrednią, w której charakterystyczny wzór okołojądrowy (perinuclear) jest widoczny pod mikroskopem fluorescencyjnym.Interpretacja wynikuWynik dodatni (podwyższony poziom p‑ANCA/MPO) – zwiększone prawdopodobieństwo wystąpienia wymienionych wyżej chorób autoimmunologicznych; wymaga dalszej oceny klinicznej, ewentualnego oznaczenia c‑ANCA oraz, w razie potrzeby, dodatkowych badań obrazowych lub biopsji.Wynik ujemny (brak wykrywalnych przeciwciał) – nie wyklucza choroby, ale zmniejsza podejrzenie MPO‑ANCA‑zależnych zapaleń; przy silnych objawach klinicznych zaleca się powtórzenie badania lub zastosowanie innych markerów (np.
anti‑PR3, CRP, ESR).Przygotowanie pacjentaNie jest wymagany post ani specjalna dieta. Próbka powinna być pobrana w stanie spoczynku, najczęściej rano. Należy unikać intensywnego wysiłku fizycznego oraz przyjmowania leków immunosupresyjnych, sterydów lub antybiotyków w ciągu 48 h przed pobraniem, o ile lekarz nie zaleci inaczej.Kod ICD i materiał biologicznyKod ICD: PANCA.
Materiał: krew – surowica.Związek z zaburzeniami neurorozwojowymiU osób z ASD obserwuje się podwyższoną częstość występowania zaburzeń immunologicznych, w tym autoimmunologicznych zapaleń naczyń. Oznaczenie p‑ANCA może pomóc wykluczyć lub potwierdzić dodatkowe patologie naczyniowe, które mogą wpływać na objawy neurologiczne, zachowanie i funkcje poznawcze.